Home / Tag Archives: Alle-Regiobode (page 69)

Tag Archives: Alle-Regiobode

Hoe keizer Wilhelm II bijna in De Steeg kwam wonen

REGIO / DE STEEG – Honderd jaar geleden, op 9 november 1918, vluchtte de Duitse keizer Wilhelm de Tweede (op de foto in 1902) vanuit België naar Nederland. Dit bracht ons land destijds in rep en roer. Nederland was in die tijd immers neutraal, dus hoe bestond het dat deze krijgsheer ten tijde van de Eerste Wereldoorlog naar ons land durfde te komen. Wolter van den Brink uit Doesburg, voormalig Adjudant van de Koninklijke Landmacht BD, schreef een verhaal over dit stukje wereldgeschiedenis, dat bijna bij onze lokale historie zou horen.

Directe aanleiding van Wilhelms vlucht waren de Duitse muiterijen in de Ardennen. De keizer, die op dat moment in Spa verblijft, is zelfs bij zijn trouwe troepen geen moment meer veilig. Het opperbevel vreest een bloedige lynchpartij. Op zaterdag 9 november 1918 is de situatie zodanig geëscaleerd, dat het opperbevel Zijne Majesteits persoonlijke veiligheid niet langer kan garanderen. De heren raden hun meester met klem aan onverwijld naar Nederland uit te wijken. De keizer verzet zich fel tegen dergelijke vernederende vluchtplannen, maar geeft uiteindelijk toch toe en ziet zich genoodzaakt zijn toevlucht te nemen tot het kleine Nederland en politiek asiel aan te vragen bij de neutrale buren. Wilhelm eist wel dat Wilhelmina van de gang van zaken op de hoogte wordt gebracht. De diplomatieke en militaire voorbereidingen voor zijn vlucht zijn reeds begonnen. De Nederlandse resident in Brussel wordt op 9 november 1918 verwittigd dat de Duitse keizer hoogstwaarschijnlijk nog de komende nacht naar Nederland zal uitwijken. En Wilhelm vlucht. Die novemberdag, even voor 20.00 uur ’s avonds, verlaat hij zijn huis in Spa en begeeft zich naar het station. De hoftrein, die hem naar ons land zou brengen, vertrekt echter pas de volgende morgen om 05.00 uur.
Aanvankelijk spoort men in de richting van Luik. Maar dan besluiten de officieren in het gevolg van de keizer om niet door deze roerige stad te rijden. In de buurt van Luik stapt het hoge gezelschap over in de daar opgecommandeerde militaire voortuigen.
Inmiddels heeft Brussel ook niet stilgezeten. De gevolmachtigde van Nederland daar heeft twee koeriers naar de Minister van Buitenlandse Zaken in Den Haag gestuurd – en mogelijk ook naar de koningin.

Sergeant Pinckaers

De spannende gebeurtenissen volgen elkaar snel op. Vanaf het moment dat het keizerlijke gezelschap in de omgeving van Luik in de gereedstaande auto’s is overgestapt, rijdt de karavaan via duistere wegen richting Nederland. Het douanekantoor aan de grens gaat om 07.00 uur open. De doorlaatpost wordt bewaakt door de grenswacht, onder commando van sergeant Pinckaers. Het is 06.00 uur in de morgen en pikdonker als de grenswachten in de duisternis schimmen van auto’s en mensen ontwaren. De toegeschoten Pinckaers telt snel negen gecamoufleerde Duitse personenauto’s. Vanuit Brussel is een ordonnans naar Eijsden gestuurd om de grensbewakingsautoriteiten order te geven Duitse militaire personenauto’s door te laten. Deze man komt echter te laat in Eijsden aan om de grenswachten op de hoogte te stellen.
Geen nood echter. De keizerlijke diplomaten verklaren omstandig – en waarschijnlijk naar waarheid – dat de Nederlandse regering op de hoogte is van hun komst. Sergeant Pinckaers is stomverbaasd als blijkt dat het om keizer Wilhelm II en zijn gevolg gaat. Des te vastberadener blijft hij bij zijn weigering de vluchtelingen door te laten. Orders zijn orders. Zelfs het aanbod van de auto’s in ruil voor doorlating van de grootvorst kan de sergeant niet overtuigen. Pinckaers belt naar de garnizoenscommandant in Maastricht, terwijl het nieuws als een lopend vuurtje door het dorp gaat: de keizer is verlicht en staat aan de grens. De rap gearriveerde seizoenscommandant lijkt wel op de hoogte en maakt echter gauw een eind aan de situatie en loodst het hele gezelschap naar het station van Eijsden. De keizer wordt hier geregeld door het publiek uitgejouwd en bespot. Gelukkig voor de grootvorst verschijnt even na 08.00 uur de hoftrein uit België, waar hij met zijn gevolg snel instapt om te ontbijten en zich te vermommen in een houtvestersuniform.

Naar Amerongen

De voorname passagiers moeten echter nog een poosje wachten voor de stilstaande hoftrein vanuit Eijsden vertrekt. In de nacht van 10 op 11 november 1918 wordt de keizer in de trein officieel medegedeeld dat Nederland hem wil toelaten. Het is mogelijk dat bij die gelegenheid tevens tegen hem is gezegd waar hij zou worden ondergebracht. Tijdens het ondoorzichtige voorbereidende overleg over de komst van Wilhelm kan van keizerlijke zijde zeer wel een voorkeur voor bepaalde locaties zijn uitgesproken. Want hoewel de koningin buitengewoon genereus onder andere Paleis Het Loo als tijdelijk opvangcentrum aan de keizer heeft aangeboden, lijkt het enigszins te verwachten dat Wilhelm daarop niet enthousiast zal reageren. Bij een bezoek aan vrienden op Kasteel Middachten in De Steeg is Wilhelm niet ingegaan op een aanbod om te logeren op Het Loo. Gekozen wordt voor kasteel Amerongen, waar de graaf een broer is van de kasteelheer op Middachten.
Overigens heeft Wilhelm begin jaren twintig een poging gedaan terug te keren naar onze regio. Hij deed een bod op Kasteel Rhederoord in De Steeg. Hier stak koningin Wilhelmina (toen 38) echter een stokje voor. Hare Majesteit gunde de voormalige krijgsheer weliswaar asiel, maar wilde hem niet té na hebben.

En dus rijdt de hoftrein op die 11e november 1918 naar station Maarn. De keizerlijke vlucht lijkt ondertussen in het hele land al uitgelekt. Overal langs de route staan drommen nieuwsgierige mensen op de passage van de geblindeerde trein te wachten. De bevolking uit zich ongeremd met schreeuwpartijen en gebaren. Pas in de middag arriveert de trein in Maarn. Ondanks de regen staat ook hier al veel volk te kijken. De keizer reist met ongeveer de helft van zijn gevolg direct door naar kasteel Amerongen. De overige reizigers volgen later, als de Nederlandse regering de hoftrein in beslag heeft genomen. Wilhelm neemt in eerste instantie zijn intrek in kasteel Amerongen en verhuist in 1920 naar Huize Doorn, waar hij tot zijn overlijden op 4 juni 1941 zou wonen. In 1918 deed hij afstand van de Duitse troon en werd Duitsland een republiek.

Business & Shopping: Fietsen zonder lekke band

DIEREN – Fabrikant van fietsbanden Schwalbe brengt een band zonder lucht op de markt, het Airless System. De verkoop en montage vindt exclusief plaats via gecertificeerde fietsvakhandel. Voor onze regio is dat Lentink Fietsen & Zo in het centrum van Dieren.

Dankzij het Schwalbe Airless System kan de consument 100 procent lekvrij fietsen. In plaats van lucht bestaat de binnenband uit een extreem elastisch thermoplastisch Polyurethaan. Dit materiaal zorgt voor een lichte loop en comfort. Met een gevoelsmatige luchtdruk van rond de 3,5 bar zijn de rijeigenschappen vergelijkbaar met die van een normale binnenband met lucht. “Wat betreft het comfort, de levensduur en het onderhoudsvrije systeem, biedt ons Airless System voor het eerst een echt alternatief voor de binnenband”, zegt René Marks, Schwalbe product manager touring.
Onlangs hebben alle medewerkers van Fietsen & Zo met succes de training gevolgd en zijn de vereiste materialen in huis, waaronder het speciale montage-apparaat. Om snel ervaring op te doen heeft Fietsen & Zo een speciale introductie-aanbieding. Fietsen & Zo is te vinden aan de Semmelweisstraat 1-A in Dieren.

Business & shopping: Installatiebedrijf Smeijer STEK-gecertificeerd

DIEREN – Onlangs is Installatiebedrijf Smeijer uit Dieren STEK-gecertificeerd en bevoegd om zelf de koeltechnische handelingen te verrichten bij het installeren van warmtepompen. Heico Smeijer vertelt vol trots dat zijn monteur Dennis Reelick dit certificaat behaalde via het Wascollege, dat is ontstaan via de technische groothandel Wasco. Dennis werkt nu ruim tien jaar bij Installatiebedrijf Smeijer. Toen hij begon, was hij zeventien jaar. Na jaren als hulpmonteur te hebben gewerkt, heeft hij zich omhoog gewerkt naar een zeer goede servicemonteur. En nu is hij zelfs STEK-monteur.
Heico Sneijer: “Dennis is serieus en leergierig en toen ik hem vroeg of deze cursus wat voor hem was, werd hij meteen enthousiast. Dit bleek ook uit zijn examenpuntenlijst. Hij scoorde op alle onderdelen ruim voldoende, terwijl de opleiding behoorlijk pittig is. Het is leuk om dit te zien, ik ben zelf ook onderaan de ladder begonnen bij de Fa. de Wildt en kreeg daar ook de kansen om cursussen en diploma’s te halen en dat heeft erin geresulteerd dat ik het bedrijf over kon nemen. Dus wie zich inzet, kan een hoop bereiken”.

Inmiddels heeft Installatiebedrijf Smeijer diverse warmtepompen draaien tot volle tevredenheid van beide heren. Smeijer: “Het is mooi om te zien dat personeel meedenkt met de bedrijfsvoering en zo kun je samen de toekomst van nieuwe technieken tot een succes maken”. Iedereen die interesse heeft in een warmtepomp, kan een vrijblijvende offerte aanvragen bij Installatiebedrijf Smeijer.

Foto: Lotte Bienias

www.smeijer.nl/0313414455

Retrospectief: Coöperatieve Landbouwvereniging Spankeren

Lang geleden ontstonden de eerste coöperaties. Dat zijn een soort van zelforganisaties van producenten of gebruikers. Coöperaties speelden in de negentiende en twintigste eeuw een grote rol bij het collectieve streven om gezamenlijk doelen te bereiken die voor elk individu onbereikbaar zouden zijn geweest. Eendracht maakt macht, zoiets. En het bestond en bestaat in vele vormen. Op het gebied van woningbouw, geldzaken, natuurlijk politiek, maar zeker ook op het gebied van inkoop. Vooral boeren verenigden zich massaal en met succes.

En daarmee komen we op de hierbij afgedrukte foto. Die werd op 17 september 1940 door de Coöperatieve Landbouw Vereniging Eerbeek aangeboden aan hun collega’s van de Coöperatieve Landbouwvereniging Spankeren. De gelegenheid daarvoor was de opening van het gebouw op de foto. Het stond aan de Zutphensestraatweg in Dieren.
Het gebouw was in 1939 en 1940 getekend en gebouwd door architect Heineman uit Velp. Het verrees op de plek van het oude gebouw van de ‘Boerenbond’ op die zelfde locatie. Nog weer eerder was daar de maalderij van Lentink gevestigd. Een voor die tijd moderne stoommolen, die onafhankelijk van de wind kon malen. De fraaie nieuwbouw op deze foto uit het eerste oorlogsjaar, werd overigens in 1956 nog sterk uitgebreid richting IJssel. Ook kreeg het toen een weegbrug.

In Dieren werd de coöperatie ook wel Colans of de Boerenbond genoemd. In 1966 werd het een Welkoop. Stilaan verlegden de activiteiten zich daarna van het bedienen met malen en het leveren van zaaigoed en dergelijke aan de boeren in de omgeving, naar verkoop aan particulieren. Het was een winkel waar werkelijk alles te koop was op het gebied tuinieren, het boerenbedrijf, de veehouderij en hobbydieren.

In 1994 sloot de Dierense Welkoop. Het aantal boeren in de omgeving Spankeren en Dieren was flink afgenomen en die verliezen konden niet voldoende worden gecompenseerd door de verkoop aan particulieren.
Het pand werd verkocht aan een ontwikkelaar, die er plannen mee had. Maar het stond een tijdje leeg en werd intussen gekraakt. Zoals zo vaak laten krakers een pand slooprijp achter als ze uiteindelijk gedwongen worden te vertrekken en pogingen het markante gebouw op een monumentenlijst te krijgen mislukten. Tegenwoordig staat op die locatie een appartementencomplex.

‘Durf te vragen’ op de Beursvloer Doesburg-Rheden

DOESBURG / RHEDEN – Op maandag 5 november vindt de tweede editie van Beursvloer Doesburg-Rheden plaats in Het Arsenaal in Doesburg. Maatschappelijke organisaties, verenigingen en bedrijven uit de gemeenten Doesburg en Rheden komen met vraag en aanbod samen. Er is dan een uitwisseling van menskracht, materialen, kennis, diensten en creativiteit.

De Beursvloer is een initiatief van Doesburg Rhedense Uitdaging in samenwerking met het Loket Vrijwilligerswerk Rheden van Radar Uitvoering en de Buurtacademie Doesburg. Dit is de tweede editie van Rheden en Doesburg samen. Vier jaar geleden vond de eerste in Doesburg plaats. Esther Bosgoed van Buurtacademie Doesburg: “Door het samen met Rheden te doen, bereik je meer ondernemers en organisaties. Het ligt zo dicht bij elkaar. Je versterkt elkaar.” Het doel is om zoveel mogelijk organisaties en bedrijven met elkaar te verbinden. “Via de Beursvloer worden in korte tijd zeer diverse vragen vanuit organisaties ingewilligd door het lokale bedrijfsleven”, vertelt Raymond Koerhuis van de Doesburg – Rhedense Uitdaging. “Op de Beursvloer ontmoeten maatschappelijke organisaties ondernemers op een informele manier. Van tevoren melden organisaties waar ze behoefte aan hebben”, vult Maud van Braam van Radar Uitvoering aan.
Zogenaamde ‘hoekmannen’, bestaande uit vijf mensen met veel ervaring en connecties in het bedrijfsleven, koppelen de vrager (maatschappelijke organisatie) met het bedrijfsleven. Koershuis: “De vraag kan bijvoorbeeld zijn: ‘we hebben hout nodig’. Er bestaan wellicht bedrijven die genoeg palets over hebben en dit zo kunnen geven aan een organisatie. Een mooi voorbeeld uit het verleden is de match tussen Ubbink en het Kunstlab. Ubbink heeft het Kunstlab geholpen aan een vloer. In ruil daarvoor maakte het Kunstlab een mooi kunstwerk voor aan de muur in het kantoor van Ubbink.”
Het is de bedoeling op de Beursvloer zoveel mogelijk matches te maken. Van Braam: “Durf te vragen. Er is heel veel mogelijk. Problemen zijn vaak makkelijk op te lossen. Ik merk wel dat maatschappelijke organisaties niet zomaar aan durven te kloppen bij een bedrijf. Maar bedrijven willen juist vaak ook maatschappelijk ondernemen. Wij kennen de organisaties en helpen ze. Een ander mooi voorbeeld is de samenwerking tussen Hoornstra Infrabouw en de organisator van Velp on Ice vorige jaar. Die man had een bouwkeet nodig voor bij de ijsbaan en Hoornstra kon dit leveren. Het mooie is dat deze man nu meer durft te vragen aan het bedrijfsleven.” Bosgoed: “Elke verbinding die tot stand komt is mooi. Bedrijven willen vaak iets doen voor de maatschappij, maar weten ook niet waar of hoe ze moeten beginnen. Op de Beursvloer komen zij met elkaar in contact.”

Een organisatie kan vragen naar mensen, middelen en materialen, zoals een PR-plan anno nu, een ruimte voor een presentatie, transport voor een jaarlijks uitje of soep bij een bespreking. Het kan van alles zijn. Koershuis: “Ondernemers zijn vaak erg betrokken bij de omgeving van hun bedrijf en de leefomgeving van de werknemers en willen graag iets doen.” Het mooie aan de Beursvloer is, dat iedereen zich belangeloos inzet. Het Arsenaal stelt de locatie beschikbaar, een notaris stelt contracten op tussen de matches en wethouder Ellen Mulder opent de Beursvloer met een officiele beursgong.

Maandag is er om 17.30 uur inloop met soep en een broodje. Van 18.00 tot 19.00 uur is het ‘match-time’ en daarna kan er tot 20.00 uur worden genetwerkt onder het genot van een hapje. Aanmelden kan via secretariaat@doesburgrhedenseuitdaging.nl.

Foto: Lotte Bienias

www.doesburgrhedenseuitdaging.nl

Business & shopping: Informatieavond over uitvaartrituelen en erfrecht in Eerbeek

EERBEEK – Op donderdagavond 1 november zal in het Pater Dekkerhuis aan de H.A. Lorentzstraat 20 in Eerbeek door Elfriede Arriëns van uitvaartzorg de Verbinding en notaris Natascha Dröge van Dröge Notariaat / Estate Planning een informatieavond worden gehouden. Tijdens deze avond komen de uitvaartrituelen en het erfrecht aan de orde.

Gedurende de afgelopen zeventien jaar dat Elfriede Arriëns als uitvaartbegeleider werkzaam is, bemerkt zij dat er steeds meer behoefte is aan een persoonlijk afscheid. Dat geldt niet alleen voor de plechtigheid zelf, maar al vanaf het moment van overlijden en gedurende de dagen voorafgaand aan de uitvaart. Rituelen zijn handelingen die bij speciale gebeurtenissen in een mensenleven worden verricht. De gevestigde rituelen hebben een waardevolle functie dat emotionele houvast biedt om verlies te verwerken. Deze avond wordt teruggeblikt op de waardevolle functie van gevestigde rituelen en welke nieuwe rituelen kunnen bijdragen aan een waardig afscheid.

Natascha Dröge krijgt tijdens besprekingen regelmatig de opmerking: ik hoef toch geen testament te maken, alles is sinds 2003 toch geregeld in het nieuwe erfrecht? Er is wel meer geregeld dan voor 2003, maar het is nog steeds verstandig om na te gaan of de wet in uw situatie alles regelt zoals u het wenst. Het is ook mogelijk om fiscale trucs in uw testament op te nemen, waardoor u of uw kinderen bij uw overlijden minder erfbelasting hoeven te betalen. Op 1 november komt dus het nut en de noodzaak van een testament aan de orde in de presentatie van de notaris.
Op informele wijze worden aanwezigen deze avond geïnformeerd. Er is ruim gelegenheid voor het stellen van vragen of voor het maken van een afspraak op een later tijdstip. De bijeenkomst begint om 20.00 uur, inloop vanaf 19.30 uur. Parkeren is mogelijk bij de ingang en de toegang is gratis. Men wordt ontvangen met een kopje koffie of thee en bij vertrek ontvangt men een attentie als blijk van waardering.

Aanmelden is gewenst en kan via uitvaart@elfriedearriens.nl of tel. 06 – 23713909. Opgave is ook mogelijk via info@notarisdroge.nl of 026 – 3842200.

www.notarisdroge.nl

www.elfriedearriens.nl

Boekpresentatie ‘Eigen Wijs’ succes

LOENEN – Onder grote belangstelling vond onlangs de presentatie plaats van het boek Eigen Wijs in Eetcafé ‘t Ruifje te Loenen. Het boek is geschreven door Annelies Weijde uit Dieren en Evelien van der Horst uit Loenen.
Numeroloog Gerrit Jansen uit Doetinchem presenteerde op 18 oktober het boek ‘op zijn eigen, onnavolgbare wijze’. Eigen Wijs is een boek over liefde en vrede. Alle teksten zijn door Evelien van der Horst en Annelies Weijde ontvangen en geschreven vanuit automatisch schrift. Automatisch schrift is volgens de site astroangels.nl een vorm van schrijven, waarbij datgene wat er geschreven is, niet bewust vanuit de gedachten van de schrijver komen.
Annelies woont samen met haar man en kinderen in Dieren. “Sinds en dankzij de geboorte van haar jongste kind is zij zich nog meer spiritueel gaan ontwikkelen. Door middel van automatisch schrift geeft zij op een indringende wijze boodschappen door. Nu is de tijd aangebroken om een aantal van deze mooie boodschappen te delen”, aldus de aankondiging van het boek. Over Evelien, die in Loenen woont, staat geschreven: “Na het overlijden van haar vader ervaarde Evelien dat er meer is tussen hemel en aarde. Toen begon haar spirituele reis. Zij ontving tijdens deze reis, via automatisch schrift, prachtige teksten. Evelien en Annelies zijn vriendinnen en een intense zielsverbinding.”
Eigen Wijs is uitgegeven door uitgeverij Boekscout te Soest en is verkrijgbaar bij boekhandel Hendriks te Eerbeek, The Readshop in Dieren, de boekhandel in Beekbergen, via de webshop van Boekscout en te bestellen bij de erkende boekhandel.

Business & shopping: Veluws wild eten tijdens Walking diner bij De Korenmolen

EERBEEK – Het wildseizoen is geopend en dat is zeker te proeven bij Restaurant Grand Café De Korenmolen in Eerbeek. Sinds vorige week staan er diverse wildgerechten op het nieuwe menu. Bedrijfsleider Bart Tabor benadrukt dat het wild dat op de kaart staat, uitsluitend van de Veluwe afkomstig is. “Dat is lang niet overal zo, maar wij kiezen er bewust voor. Het is mooi biologisch vlees van de Veluwe”.

Voor de echte wildliefhebber houdt De Korenmolen zondag 11 november vanaf 16.00 uur een Wildavond Walking diner met de band Judith Nijland Trio. Ook dan wordt uitsluitend Veluws wild geserveerd. Gasten krijgen deze middag en avond een acht-gangen wildmenu geserveerd, inclusief welkomstdrankje. Tabor: “We willen gasten de gelegenheid bieden diverse soorten wild te proeven. Ook is het mogelijk om daarnaast bij de gerechten kleine glaasjes bijpassende wijn te bestellen, of een bockbiertje van de tap”.

Walking diner bij De Korenmolen is geen standaard wildavond met een lopend buffet. Alle gerechten worden aan tafel uitgeserveerd en het Judith Nijland Trio zorgt voor heerlijke smooth jazz en easy pop.
Speciaal voor deze gelegenheid komt slager Gert Jan van der Horst van slagerij Van der Horst naar De Korenmolen om uitleg te geven over het wild. Tabor: “Buiten op het terras beent Gert Jan samen met een kok hertenboutjes uit om vervolgens met de Green-Egg te bereiden. En er hangt een wild zwijn aan het spit. De rest van het menu blijft nog een verrassing”. Wie graag naar de lounge wildavond wil komen, wordt gevraagd vooraf te reserveren. Dat kan via tel. 0313 – 651331 of e-mail: info@dekorenmolen.com.

De wildavond vindt plaats in de zaal van De Korenmolen. Deze zaal is tweeënhalf jaar geleden grondig verbouwd en in een moderne jas gestoken. Inmiddels is ook de biljartzaal omgetoverd in dezelfde sfeer als de zaal. Op deze manier straalt het één mooi geheel uit. Het geheel wordt uiteraard mogelijk gemaakt door een enthousiast team. Het team kan nog wel wat uitgebreid worden. Dus indien interesse is, kan er contact opgenomen worden met Bart Tabor.
Verder wil Bart nog graag melden dat ze beide kerstdagen geopend zijn en dat de molen tijdens deze twee dagen zal draaien. De gasten zijn vanaf 11.00 van harte welkom en vanaf 11.30 zal dan een brunch klaar staan. Tevens is er vanaf 17.00 uur een kerstdiner/proeverij keuzemenu.

www.dekorenmolen.com

Foi foi: Onze erkende streektaal…

De laatste tied heur ie druk proaten oaver ut dialect, onze streektaal. Eindelijk(foi, foi wat hef dat lange eduurd) is ons dialect, dat ze met un geleerd woord ut Nedersaksisch nuump, deur de hoge heren erkend als un taal. Wie doet noe niks meer onder veur ut Fries, Limburgs en Gronings. Wie bint noe un taal woar wie trots op mot wèzen. Ut dialect verschilt heel wat met ut ABN, zoals ze ut gewoon Hollands nuump. Ut is veul gemeudelijker. In de streektaal ku’j met weinig woorden heel veul en zo mooi zeggen.
Ut mooie van ut dialect is da’j mekare heel goed kunt verstoan maar ok krek kunt heuren woar iemand vandan kump. Hier klink ut Oost Veluws heel anders as de spraak op de Noord Veluwe. In disse regio bint d’r ok veul verschillen per dorp. Ut Dèventers klink heel anders dan iemand die uut Zutphen kump. Ok in de richting van Armhem klink ut ok weer iets anders. Vake wördt d’r veur sommige dingen ok heel andere woorden gebruuk. Dat verschilt per streek. Zo proat de luu uut Hoenderloo heel anders as de luu in Bèèkbargen wat d’r dichtbie lig. Toch mooi. Ut is un roadsel hoe dat noe vrogger is begonnen.
Arg jammer dat in disse streek ut proaten van ut dialect stark achteruut löp. Sommigen hadden verwacht dat ut nog slimmer zol goan. In Twente en de Achterhoek geet dat bèter. Veul olders leert de kinderen ABN umdat ze anders op schole un achterstand heb, maar dat kan anders. Ie kunt ze tweetalig opvoeden, zowel plat as Hollands. Wel iets meer wark, maar wel un verrijking veur de talenkennis van ut kind.
Ut proaten mag minder wörden, maar ut schrieven in ut dialect wördt zeker niet minder. D’r komp nog steeds buuksies uut. In disse streek was ut vooral Hermen Bomhof uut De Beemte bie Apeldoorn die veul in dut dialect hef eschreven en eproat. Zien bekendste gedicht is Langs ut hofpad van mien vader.
Maar d’r bint nog meer platschrievers ewes die ik hier effen wil nuumen. Gradus Hogeweij uut Bèèkbargen hef ok veul eschreven. Mooie gedichten en zien proatjen in ut Klaverblad, Zo zut Knelis ut. Uut Lieren komp de zusters Dien Ter Horst-de Groot en An Jochems-de Groot. In hun lèven maken ze veul gedichten en traden samen ok op met verhaaltjes en gedichten. Oaver van alles en nog wat maken ze mooie riemsels.
In Hall woont nog altied Martha Beker-Schuite. Noa un lang druk lèven geniet ze van de olde dag. Zee is altied actief ewes met de penne en optredens. Ze hef veul buuksies emaak met heur gedichten en verhalen. Heel bekend bint van heur bint de Veluwse Spreukenkalender. D’r bint nog wel meer mensen die in ut dialect leuke verhaaltjes weet te schrieven en ok veurdragen. Johan en Henny uut Loenen heb dat heel veul joaren edoan. De dialectclubs uut Loenen en Rheden doet ok alle moeite om ut dialect in ere te hollen. Jammer dat ut ledental terug löp. Olderen bint d’r nog wel maar jongeren mot d’r ok bie kommen. Misschien dialectlessen op schole? Noe ons dialect dus un erkende taal is mot wie zeker niet schamen um dit te proaten woar ut kan. Onze moedertaal mo’w in ere hollen!

Goed goan,
Martien, de Platschriever uut Loenen

Verander bie oezelf wa’j fout vindt bie anderen

Meer leren over heggen

RHEDEN – IVN Oost Veluwezoom houdt op donderdag 1 november in samenwerking met de werkgroep Heg en Haag Brummen een informatiebijeenkomst over heggen en hagen. Nederland had ooit tienduizenden kilometers aaneengesloten heggen en hagen. Daarvan rest nog maar een fractie. Over het ontstaan, de vele functies, de sloop en misschien een nieuwe toekomst gaat het op 1 november. De bijeenkomst begint om 20.00 uur in gebouw De Klaproos aan de Korenbloemstraat 21 in Rheden. Het is tevens het theoretische deel van de praktijkcursus heggenleggen.

hegenhaag@gmail.com