Home / Tag Archives: Alle-Regiobode (page 40)

Tag Archives: Alle-Regiobode

Foi, Foi: Ziek

Ie heurt van oldere mensen vaak nog interessante verhalen oaver vrogger. Mooi bint ze eigenlijk niet want vake gif ut an dat de mensen toch wel un bitjen bekrompen waren.
Dit keer wol ik ut hebben oaver Dientje. Un aardig deerntje die die vrog bie de boeren an ut wark mos. Deurleren was d’r niet bie. D’r mos geld verdiend worden en in dat leren zagen de olders niks en zeker niet veur un vrouw. Die mos meteen in betrekking um de huusholding leren. Dientjen mos met zestien joar ok in betrekking. Meteen al veur dag en nacht. Ut leek heur niet maar ja ie hadden maar te doen wat de olde luu zeien. Zee kwam te warken bie un grote boer. Ut was un bar zuunige boer in un paar darpen varder. Hein was un dikke boer en hee was etrouwd met Trui uut etzelfde darp. Ut was un dochter van un grote boer. Ja, dat ko’j vrogger ut beste doen, want un boerendochter die brach wat mee en wist meestal van anpakken.
Hein en Trui waren alderjekes zuuning. As ze ut effen konden redden bleef de knippe dichte. Dientje mos an ut ende van iedere moand bie Trui altied drammen en schooien um de centen te kriegen en dat was eigenlijk maar un heel klein bitjen. Trui zei vake: “Dientje wule heb disse moand grote onkosten ehad. Wule kunt ut niet betalen. Ie mot effen geduld hebben”. Geduld had Dientje wel maar…. met moate. Ut worden heur toch te bar um iedere moand zitten te schooien um ut geld dat heur toe kwam. Zee had d’r hard veur ewark. Op un keer dach Dientje: “Zee kunt mien de pot op. Ik wark niet meer veurdat ik mien geld ebeurd hebbe.”
De volgende dag kwam Dientje niet uut berre. Ze bleef gewoon liggen. Zee deed krek of zee slim ziek was. Trui begreep d’r niks van en dach bie zichzelf: Dientje zal wel slim de griep hebben, ut liek mien bèter um de dokter maar effen te loaten kommen, want as zee lange ziek blif kan zee ok niet warken.”
Trui deed de dokter bericht en nog dezelfde middag kwam de dokter bie de boerderië van Hein en Trui. Effen later was hee bie ut berre van Dientje. Hee dach meteen: “Die zut d’r zeker niet ziek uut. Ut liek wel Hollands welvaart.”
De dokter pakken de pols van Dientje en de vroeg an ut deerntje: “Wat scheelte er aan. Wat mankeer je?” Dientje was eerlijk en zei: “Helemoal niks dokter…” De dokter keek wat raar op en zei: “Ben je niet ziek. Maar waarom lig je dan in bed?” Dientje antwoorden wat nuchter: “Nou kiek dokter, ze bint hier bar en bar zuunig. Ik heb al twee moand gien cent ezeen. Ik dach bie mien eigen: Ik ben nogal gek, gien centen ok niet warken. Ik blief gewoon liggen..”
De dokter gaf eerst gien reactie maar al gauw begon hee te glimmen en met un knipoge zei hee tegen Dientje: “Schik maar effen op Dientje. Ik heb van Hein en Trui al un joar gien geld ezeen….!” Hoe ut varder af elopen is vertelt ut verhaal niet…
.
Goed goan,
Martien, de Platschriever uut Loenen

Un bölleken handel is bèter dan twee vuuste vol wark

Rick Evers: Rupsen

Weet u nog? Dat ik vroeger dacht dat mieren de wereld over zouden nemen. Haha. Wat een giller. Die kleine lullige beestjes die hier en daar een hoopje zand neerleggen. Nou poehpoeh, wat erg zeg. We hebben namelijk een veel groter probleem. Een monster dat iedere mier degradeert tot watje.

De eikenprocessierupsen nemen de wereld over. Tenminste, dat hoor ik overal. Dit jaar zijn er drie keer zo veel als vorig jaar. En toen waren er al drie keer zo veel als het jaar ervoor. Ze lijken zich dus definitief te vestigen in ons mooie land. Net als de wolf. Alleen heeft die schattige welpjes en de rups bloedirritante brandhaartjes. Die schieten ze af als ze onraad ruiken. Of ze waaien vanzelf mee met de wind. Kan ook.

Oplossingen zijn er nauwelijks. Bestrijders hebben te weinig tijd en mankracht om de rupsen weg te halen. Ik sprak laatst een boer die het heft in eigen hand neemt. Hij ging een stofzuiger huren om “al die motherfuckers uit de boom te zuigen”. We moeten dus niet raar opkijken als we de komende tijd overal mensen met stofzuigers in bomen zien klimmen.

Volgens experts moeten we ermee leren leven. Net als mieren, muggen en wespen hebben we voortaan in de zomer ook last van eikenprocessierupsen. Kortom, niet zeiken. En ook niet krabben, want daar wordt het alleen maar erger van. Bovendien krijgen we volgend jaar de dennenprocessierups. Zijn nog harigere broertje.

Maar waarom kappen we niet gewoon met die onzin? Maar echt. Gewoon kappen. Alle eikenbomen omver. En in plaats daarvan planten we palmbomen. Past precies bij deze temperaturen. Het enige waar we ons dan nog zorgen over hoeven te maken, zijn vallende kokosnoten.

Velp verzet zich tegen snelfietsroute

VELP – Bewoners van de Zuider Parallelweg in Velp verzetten zich al enige tijd tegen de Snelfietsroute tussen Arnhem en Dieren die door hun straat moet komen. “Een snelfietspad door Velp is onverantwoord”, aldus woordvoerder Mauri Wolff (68).

Een snelle fietsroute met minder kruispunten en verkeerslichten zodat je comfortabel en zonder oponthoud tussen de twee plaatsen kunt fietsen. Dat is het idee van de 17 kilometer lange snelfietsroute die wordt voorbereid tussen Arnhem en Dieren. Het gaat om een gezamenlijk plan van de gemeente Rheden, de gemeente Arnhem en de provincie Gelderland. De snelle route voor fietsers kan deels over de bestaande fietspaden lopen, maar niet overal. Zo moet er een nieuwe onderdoorgang komen onder de A12, is te lezen op www.snelfietsroutesgelderland.nl, een site die wordt beheerd en onderhouden door de Provincie Gelderland. “Deze nog ontbrekende schakel is essentieel voor het welslagen van de route. Hierdoor wordt een nieuwe verbinding gemaakt waar eerst niet gefietst kon worden. Het verkort de afstand tussen Dieren en Arnhem met maar liefst 400 meter. Nu gaan veel fietsers via de Velperweg, dat is een flinke helling en minimaal 2 verkeerslichten extra.”

In het nieuwe plan komt de snelfietsroute vanuit Arnhem in Velp uit op de Zuider Parallelweg. Deze weg wordt ingericht als fietsstraat. Auto’s zijn welkom, maar zijn te gast ten opzichte van de fietser. De bewoners van de Zuider Parallelweg verzetten zich met hand en tand tegen de plannen. Ze maken zich zorgen over de verkeersveiligheid, over het verminderde aantal parkeerplekken en over overlast door criminaliteit. Ook steekt het dat het project 6 miljoen euro gaat kosten ‘terwijl er ik weet niet hoeveel Nederlanders bij de Voedselbank lopen’. Ook vragen de Velpenaren zich af wat het fietsen langs een spoorlijn betekent voor de gezondheid van de fietsers.

Mauri Wolff (68), eigenaar van een van de panden in de straat treedt op als woordvoerder van ‘bijna alle bewoners van de Zuider Parallelweg’: “De weg is te smal voor een snelfietsroute. De trottoirs moeten weg en er komt een parkeerstrook aan de kant van de huizen. Maar de straat staat nu altijd al vol met auto’s tot aan de Brugweg. Ik denk dat dit een levensgevaarlijke situatie wordt.” Wolff denkt dat de snelfietsroute ook weleens meer criminaliteit kan opleveren. “Als het hier ontsloten wordt, zou ik mijn kleinkinderen verbieden er langs te fietsen. Ik heb het vermoeden dat er drugs wordt verhandeld. Ik zie geregeld jongeren hangen langs het spoor (in het verlengde van de Zuider Parallelweg, red.). Op het moment dat het fietspad ontsloten wordt, wordt de drugshandel uitgebreid met Arnhemse klanten.” Bij de gemeente Rheden is niets bekend over de handel in drugs op de bewuste plek.
Twee jaar geleden hield de gemeente een bijeenkomst over de plannen voor betrokkenen in Velp. “De mensen dachten dat het een voorlichtingsavond was, maar het bleek dat de plannen al vaststonden”, vertelt Wolff. Hij denkt overigens ook dat de route niet bijzonder veel gebruikt gaat worden. “Ik ben heel erg voor fietsen en ik vind fietsroutes prachtig maar dan moeten ze wel gebruikt worden.” Volgens hem heeft de provincie Gelderland tellingen gedaan die niet kloppen. “Ik ben bereid om zelf te gaan tellen.”

Wolff en ‘zijn’ groep inwoners hebben alternatieven voor de snelfietsroute bij de provincie neergelegd. De eerste is de snelfietsroute langs bestaande routes te maken, door de Hoofdstraat in Velp of via Presikhaaf. Maar volgens de Velpenaren is het misschien ook mogelijk de route bij binnenkomst in Velp door de Laarweg en de Kerkallee te laten gaan. Wolff blijft zich voorlopig verzetten. “Ik geef niet op. Ik blijf net zo lang protesteren tot ik er bij neer val. Ik ben echt niet iemand die overal tegen is, maar ik ben wel tegen rare dingen. En dit is geldverspilling.”
De gemeente Rheden laat weten op de hoogte te zijn van de visie van de bewoners van de Zuider Parallelweg op de verkeerssituatie. “Op dit moment wordt het tracé door Velp opnieuw bekeken. Bij eventuele nadere uitwerking van de route door Velp worden de inwoners van Velp betrokken. Het doel is een oplossing te vinden die zoveel mogelijk de belangen borgt”, aldus een woordvoerder van de gemeente Rheden. Na de zomer wordt er verder gesproken over vervolgstappen van het project. “Zodra daar meer duidelijkheid over is, worden de inwoners van Velp geïnformeerd.”

Foto: Linda Stelma

Mauri Wolff aan de Zuider Parallelweg in Velp.

Een Stief Kwartiertje: Toekomstvisie

Veel mensen vinden het nadenken over de toekomst een alleraardigst tijdverdrijf, politici maken er zelfs hun beroep van. Het is natuurlijk ook een interessante bezigheid om je fantasie ongebreideld op de toekomst los te laten, vooral omdat het over het algemeen nogal vrijblijvend is vanwege de altijd aanwezige onzekerheid. Professionele plannenmakers geloven natuurlijk niet in vrijblijvendheid.
Zo is men in Doesburg nu diepgravend aan het nadenken hoe het stadje er in 2040 uit moet zien. Het houdt de politieke gemoederen bezig met als belangrijkste vraag of Doesburg tegen die tijd nog zelfstandig zal zijn. Twijfel en onzekerheid staat gelijk aan politieke zelfmoord, dus klinkt uit bijna alle politieke hoeken en gaten dan ook dat Doesburg eeuwig zal blijven bestaan als een soort onafhankelijke stadstaat, zoals ze al eeuwen bestaat. Alleen het CDA houdt nog een slag om de christelijke arm, wellicht heeft God andere plannen met Doesburg.

Het ontwikkelen van de toekomstvisie kost ruim 70 mille en de verwachting is dat Doesburg er niet failliet aan zal gaan, want aan je toekomstvisie failliet gaan is als overlijden onderweg van je huisarts naar de apotheek waar net het wondermiddel op kosten van de zorgverzekeraar is gearriveerd. De provincie betaalt de helft mee, dus moet men alert zijn dat die niet voor de helft mee bepaalt.
Wellicht neemt Doesburg een voorbeeld aan Rozendaal dat steeds alle aanslagen van omliggende gemeenten heeft afgeslagen. Heb je bij Rozendaal nog het idee dat je na de verovering ervan een paar miljoen zo in de gemeentekas laat vloeien, bij Doesburg moet je een paar miljoen meenemen, want de cultuurhistorische binnenstad brengt weliswaar veel toeristenbelasting op, maar die verdwijnt even snel weer in het herstel van de permanente afbrokkeling van dezelfde cultuurhistorie.

Zoals gezegd is het ontwikkelen van een toekomstvisie een geliefde bezigheid van politici, omdat die graag hun voetafdruk in de eeuwigheid plaatsen. Pessimisten en zwartkijkers worden daarbij altijd geweerd, want de toekomst moet perspectiefvol zijn. Men noemt daarbij natuurlijk wel de nodige hindernissen, mogelijke tegenvallers en onzekerheden, maar die worden verheven tot uitdagingen en kansen. Zo wacht Eerbeek al jaren op de beloofde toekomst, maar is het wachten op het bedrag dat de provincie als bijdrage op het lokaal veelvuldig voorhanden zijnde papier wil zetten.
En zo krijgt Dieren een structuurvisie waarin een herkenbare as door het dorp getrokken wordt, waardoor toeristen al fietsend van het veer naar de speeltuin de dorpseconomie een geweldige impuls moeten geven. Het kan, maar je hebt er veel fantasie en fraaie vergezichten voor nodig.

Ik noem dorpsplannen, toekomst- en structuurvisies of welke fraaie benaming men er ook aan wil geven, vrijblijvend, omdat het altijd maar afwachten is wat ervan gerealiseerd kan worden. Mensen voor wie de plannen bedoeld zijn moeten er immers deelgenoot van zijn. Het gaat altijd om ambities versus realiteitszin versus draagvlek versus geld.
Het Apeldoorns Kanaal staat wellicht symbool voor enthousiaste plannenmakerij. Ruim 25 jaar heeft de Stichting Apeldoorns Kanaal intensief maar hopeloos veel actiegevoerd voor het bevaarbaar maken van het kanaal; leuk initiatief maar geen geld; het was voorspelbaar. Met de Stichting Beleef het Kanaal gaat men nu het kanaal een beetje bevaarbaar maar heel beleefbaar maken. Plannen maken is de troost die wij mensen onszelf geven. En dat blijft, ook voor Doesburg en ook tot na 2040.

Bestrijding eikenprocessierups provinciale wegen duurt langer

GELDERLAND – De bestrijding van de eikenprocessierups langs provinciale wegen gaat nog enkele weken duren. Net als vorig jaar zijn er ondergrondse nesten en rupsen van verschillende leeftijden. Hierdoor heeft de preventieve bestrijding minder goed gewerkt, met als gevolg dat het wegzuigen van nesten soms een keer herhaald moet worden, op diverse plaatsen.

De opzet is dat alle nesten worden verwijderd die later nog overlast kunnen geven. De haren blijven 7 of 8 jaar actief, ook als de vlinder al gevlogen is. Daarom moet voorkomen worden dat de haren later bij een harde wind of storm gaan verwaaien of met sneeuw uit de boom vallen.Door de harde wind van afgelopen tijd zijn er al haartjes verspreid. Daarom kunnen er haartjes en rupsen in het gras zitten. Het advies is dan ook om niet in de buurt van eiken in de bermen te gaan zitten of er met een camper te gaan staan.
Aan evenementen waar veel mensen op af komen, zoals de Nijmeegse Vierdaagse, wordt prioriteit gegeven. Hier worden zoveel mogelijk rupsen verwijderd. Daarna zijn locaties waar kwetsbare personen komen, zoals scholen, ziekenhuizen en verzorgingshuizen, aan de beurt. Vervolgens drukke plaatsen, als bushaltes en carpoolplaatsen en daarna drukke fietsroutes. Tot slot worden op de overige plaatsen de rupsen bestrijd. Provincie Gelderland zet inmiddels twee keer zoveel mensen en machines in.

www.gelderland.nl/eikenprocessierups

Business & Shopping: Visgilde Dieren tijdens 58e Nationale Haringpartij

DIEREN – Visgilde Dieren heeft onze regio vertegenwoordigd tijdens de haringpresentatiewedstrijd tijdens de 58e Nationale Haringpartij. Deze werd woensdag 19 juni gehouden op Kasteel De Haar in Haarzuilens.

Zeven uitverkoren visdetaillisten toonden de fijne kneepjes van het vak tijdens de 58e Nationale Haringpartij. De visdetaillisten, afkomstig uit alle windstreken van het land, worden traditiegetrouw uitgenodigd om de nieuwe haring voor zo’n 750 topgasten te bereiden en te presenteren. Terwijl de onweersbuien dreigend over de kasteeltuin trokken, streden de visdetaillisten onvermoeibaar om de mooiste haringpresentatie en uitstraling van hun kraam. Visgilde Dieren was één van de deelnemers aan de haringpresentatiewedstrijd.

Dat de Nationale Haringpartij bekend staat als dé haringpartij van Nederland is grotendeels te danken aan de geweldige inzet van professionele visdetaillisten. Elke visdetaillist vertegenwoordigt op originele wijze zijn eigen streek. De enthousiaste jury bestond dit jaar uit juryvoorzitter Janny van der Heijden (culinair publiciste en presentatrice), jurylid Souad El Markhous (directeur Aannemersbedrijf De Combi Amsterdam en winnares van de EZVN Award 2018) en jurylid Aleid Wolfsen (voorzitter Autoriteit Persoonsgegevens). Onder de haringhappende gasten bevonden zich onder andere representanten van het Koninklijk Huis, de Nederlandse politiek, buitenlandse ambassades, het bedrijfsleven, de society, media en cultuur.

Visgilde Dieren heeft de regio met flair vertegenwoordigd tijdens de haringpresentatiewedstrijd. De haringkraam was aangekleed met witte rozen en canvasdoeken met prachtige natuurfoto’s van het wild op de Veluwe. En ook de haring zelf werd op creatieve wijze gepresenteerd. Onder andere in de vorm van een sushi haring bowl met sesamwoksaus en verse groenten, die voor een glimlach op het gezicht van de vele gasten zorgde.

Een Stief Kwartiertje: Nog meer stof

Vorige week schreef ik over stikstof, of liever over het teveel aan stikstof, want stikstof zelf is geen probleem, maar de overvloed ervan bedreigt niet alleen de natuur, maar het gooit ook heel wat projecten plat, want die worden de pas afgesneden dankzij PAS, het Programma Aanpak Stikstof. Het land gaat op slot, jammeren de partijen die allerlei plannen willen uitvoeren. Leve de PAS, roepen de partijen, die PAS als redding zien voor de natuur. Het heeft heel wat stof doen opwaaien en het veroorzaakt links en rechts enige opschudding, zo ook bij mij.

Aangezien PAS toepasselijk is op de uitbreiding van veel plannen in de infrastructuur, als ook bij de landbouw en veeteelt en dan met name bij de megastallen vanwege de hoge uitstoot, was ik in de veronderstelling dat die ook van toepassing zou worden verklaard op de te bouwen megastal in Ellecom. Bij nader onderzoek bleek echter dat de Raad van State alle bezwaren tegen de bouw inmiddels heeft afgewezen, maar dat betekent nog niet dat de megastal er sowieso komt. Wellicht dat het Europese Hof nog roet in het schone water van het bronbos gooit. Er is kennelijk ook een omgevingsvergunning en een aanpassing van het bestemmingsplan vereist en daarbij kunnen de uitspraken van het Europese Hof en de Raad van State inzake stikstof een rol spelen. Voor- en tegenstanders wachten af.
Ik ben geen voorstander van megastallen, omdat ik vind dat dieren buiten moeten leven; het zijn nu eenmaal dieren. We kunnen wel zeggen dat koeien en varkens gedomesticeerd zijn, maar we laten ze niet toe in onze huiskamer, dus als we willen dat ze nog enig natuurlijk gedrag vertonen moeten ze in de buitenlucht verblijven. Megastallen zijn vleesfabrieken, hoe je het ook wendt of keert.
De besluitvorming die is voorafgegaan aan de komst van de megastal is wellicht zorgelijker dan de megastal zelf. Wethouder Olland beklonk de zaak op voorhand tegen de visie van haar eigen partij D’66 in, rommelde het door de inspraakprocedure en de gemeenteraad en vertrok overhaast, nadat ze het cadeau van de graaf van Middachten in ontvangst had genomen.

Nu het land op slot dreigt te gaan, na de laatste uitspraak van de Raad van State, moeten we afwachten hoe de politiek hierop gaat reageren. D’66 en ChristenUnie willen een pas op de plaats en dan een fundamentele herbezinning, terwijl de VVD met hun geliefde snelheid van 130 km door wil met alle projecten, Lelystad voorop. Het CDA is van nature de landbouwpartij van het land en al is de veestapel verantwoordelijk voor 40 procent van de stikstofuitstoot wil ze niets weten van inkrimpen. Te pas en te onpas zal stikstof voortaan komen aanwaaien.

We behoren tot de grootste producenten en exporteurs ter wereld van veeteelt- en landbouwproducten en verdienen daar heel veel geld mee. De winsten worden niet of maar voor een deel besteed aan de gevolgen c.q. de schade die deze productie met zich meebrengt, hoewel we ons daarentegen wel meer bezinnen op de kringlooplandbouw. We betalen echter heel weinig voor ons eten dat we veelal met onze auto halen en dat moet allemaal kunnen in ons kleine landje. Daartussendoor recreëren we massaal in de overgebleven ruimte. Dat gaat ten koste van de natuur, want in het krachtenspel tussen ecologie en economie wint nog steeds de economie. Er moet dus een pas op de plaats komen. De Veluwezoom mag niet verstikken noch verstoffen.

Desiderius Antidotum

Stationsfeestje in Dieren

DIEREN – Hoge Juffer. Zo heet de voetgangersbrug over de tunnel in Dieren en sinds afgelopen zaterdag staat dat ook op een naambord op de brug. Wethouders Dorus Klomberg bevestigde het bordje samen met een aantal Dierenaren op de passerelle.

De ‘onthulling’ van het bordje was onderdeel van een feestje dat gehouden werd omdat het plein aan de noordzijde van station Dieren, onderdeel van het project Traverse Dieren, zo goed als klaar is. Inwoners mochten vorig jaar Ideeën voor de naam van de voetgangersburg insturen. Uiteindelijk is er gekozen voor de naam Hoge Juffer. Op het plein was er voor deze gelegenheid een terras waar iedereen onder het genot van een hapje en een drankje met elkaar kon bijpraten. Er waren activiteiten voor de kinderen en er was muziek.

Na de tunnel, de passerelle, de parkeergarage en het plein aan de zuidzijde is het afronden van dit plein de volgende mijlpaal in het project Traverse Dieren. Het laatste onderdeel van het project, de onderdoorgang bij het Apeldoorns Kanaal, is naar verwachting in maart 2020 klaar. De Kanaalweg zal november van dit jaar weer open gaan.

Foto: Han Uenk

Foi,Foi: Peerde op hol

Kwajongens heb de luu in un darp(wat joaren elejen) mooi te pakken ehad. Jan en Frits mossen waken bie ut peerd dat un veulen zol kriegen. Ut duren en duren nogal. Ut schoat gien mieter op. Elke keer gingen ze kieken maar niks gien anstalten van de merrie umme te bevallen. Niks doen is niks veur jongens. Ze vindt dan natuurlijk van ondeugden uut um de tied umme te kriegen.
Varderop an de weg wonen um paar keerls woar beien un bitjen de schurf an hadden. Ze loeren d’r al un tiedjen op um ze pakken te kriegen, maar hoe?. Ut waren un bitjen kinderachtige keerls die de zunne niet in ut water konden zien schienen en vergaten dat ze zelf ok jong waren ewes. Ut was midden in de nach. Iedereen sliep al en de jongens zaten nog bie ut peerd te loeren en te wachen. Toen bedachen ze wat um effen bezig te wèzen en verduld ze kregen ok nog eer van hun wark ok. Eigenlijk metene al, maar nog meer de volgende dag. Hoe??
Jan en Frits waren un stel muiters die oaveral veur te porren waren en noe bedachen dat ze de luu an de weg wel effen wakker konden kriegen. Gien geschrèèuw of getoeter, nee maar deur gewoon te doen of ze un paar peerden waren die op hol sloegen.
Ze klabateren op hun klompen in ut goeie ritme oaver de weg hen. A’j niet bèter wissen dan zo’j denken dat d’r un paar peerde d’r vandeur gingen midden in de nacht. De beide jongens hobbelen deur ut darp hen. De luu heuren un hels kabaal buuten oaver de weg. Ut was un warme dag dus de ramen stonden oaveral wagenwied lös. Wat de jongens verwachen gebeuren ok. Op de meeste plekken heuren de luu wat, deden ut lich an en vloagen ut berre uut um op stroate te kieken woar die peerde bleven. Niks te zien natuurlijk. Toen de jongens midden in de darp waren gingen ze weer noar huus, want ze durven niet lange weg te blieven bie ut peerd.
De jongens deden de klompen uut en liepen veurzichting op kousen en voeten op huus an. Ze zagen oaveral ut lich an en wat luu langs de gordienen hen loeren. Wat hadden beien un schik.
De jongens wörden ’s margens deur hun vader af elöst en gingen noa berre. Jan ging later ut darp nog effen in um te heuren of de luu d’r nog oaver proaten. Nou dat deden ze. Ut was ut gesprek van de dag. Hee kwam ok nog bie de smid. Die keerl stond d’r toch te gapen. Hee had de sloap niet uut. Jan zei tegen um: “Keerl wat stoa ie nog te gapen. Ko’j niet sloapen?” “Och schei uut”, zei de man, “midden in de nacht komp doar toch un paar op hol geslagen peerde deur ut darp hen roazen. Ik heb ze niet ezeen maar mien vrouw wol niet hebben da’k noa berre ging want ze was bange dat ze bie ons de boel kapot zollen lopen”.
Wat had Jan doar un schik van, want hee had nog iets te verrèkenen met de smid. Ongemark was de stand noe weer gelieke…

Goed goan,
Martien, de Platschriever uut Loenen

‘A’j de mensen leert kennen, goa ie van de dieren hollen’

Retrospectief: Bij de gashouder Eerbeek

Tussen Eerbeek en Loenen is sinds enige jaren een rotonde. Als men een Loenenaar of (de meeste) Eerbekenaren vraagt: waar ligt die rotonde? Dan zeggen de oudere mensen: bij de gashouder. Sommigen vinden dat de rotonde daarom eigenlijk ook deze naam hebben.
Tot in de jaren zestig stond bij deze plek(dichtbij de grens van Loenen en Eerbeek en ook van de gemeenten Apeldoorn en Brummen) een gashouder. Het was een voorraadtank met stadsgas. Niet te verwarren met aardgas dat menigeen nog in de woning heeft. Het stadsgas kwam met een leiding vanaf de gasfabriek in Apeldoorn en ging dan met een pijp naar de gashouder op deze plek. De gasfabriek produceerde dit gas door het stoken van cokes. De overgebleven sintels werden gebruikt voor de verharding van de wegen. Men sprak in die tijd ook van ‘sintelwegen’.

Rond 1935 werd deze gashouder gebouwd. Joekels van bouten werden er voor gebruikt om alles solide te houden. De tank dreef in het water en van buiten kon je zien hoeveel gas er in de tank zat. Via leidingen ging het naar de huishoudens in Loenen en Eerbeek. In de huizen had men toen een apparaat waar de dubbeltjes in moesten. Men sprak dan ook wel van ‘dubbeltjesgas’. Wel handig want men had altijd het verbruikte gas betaald!
Bij de gashouder woonde de toezichthouder/chef. Er was ook een kleine werkplaats voor de gasfitters die op pad gingen. Eerst woonde Van Barneveld in de dienstwoning, later Wentink en Jonkers was de laatste die in functie was. In de jaren zestig kwam het aardgas in opkomst en verdween het stadsgas. Alle apparaten moesten daarvoor omgebouwd worden. Een grote klus. Jammer dat de gashouder werd afgebroken. Hij paste precies in het dorpsbeeld.
Op de foto is te zien dat het woonhuis van de toezichthouder pal bij de gashouder is geplaatst. Een grote meter op de gashouder geeft aan hoeveel gas dat zich nog in de grote tank bevindt.
Tijden veranderen snel. Was enige tijd geleden de komst van aardgas een grote verbetering: nu doet men alle moeite om in de woningen het gas uit te bannen. De tijd van gasdubbeltjes is nu dus wel heel ver weg. Nu kijkt men op de meter hoeveel zonne-energie de collectoren hebben opgebracht.