Home / Tag Archives: Alle-Regiobode (page 30)

Tag Archives: Alle-Regiobode

Retrospectief: Pachtboeren bij het kasteel

Ieder kasteel had vroeger veel bezittingen. Hoe de adel aan deze bezittingen kwam, blijft een raadsel. Tot in de wijde omgeving waren de boerderijen in het bezit van het kasteel. Boeren konden de gebouwen en landerijen pachten van de kasteelheer. Deze kasteelheer, vaak een baron, had een rentmeester in dienst die alles regelde. Vaak waren dit geen gemakkelijke personen, die vooral op de hand waren van de baron. Het onderhoud van de boerderij liet vaak te wensen over en de huurprijzen waren veel te hoog. De boerderijen waren oud en vaak van minder goed materiaal gebouwd. Vooral het dak leverde problemen op, om dit goed waterdicht te houden. Riet was vaak te duur en meestal met stro afgedekt of met pannen. Schilderwerk werd vaak niet gedaan, waardoor de boerderij er vaak verwaarloosd uitzag.
Vooral in de jaren dat de oogst niet best was door het slechte weer was het moeilijk om de pacht te betalen. Wie niet de huur kon betalen, moest een schuldbekentenis tekenen. Vaak gaf dit veel narigheid in de gezinnen als er toch beslag werd gelegd op vee en inboedel.
Soms waren het keuterboeren die niet van de boerderij konden leven en wat bij moesten verdienen bij de grote boeren. Zij hadden het niet best; hard werken, lange dagen en weinig verdienen.
De meeste baronnen of kasteelvrouwen maakten regelmatig een tocht langs de boerderijen van hun landgoed. Bij het bezoek werd door de boerin de beste kamer gepoetst totdat alles blonk. De mooiste koffiekopjes werden uit de kast gehaald. De boerin bakte lekkere koek. Ook kreeg de baron een flinke sigaar en drankje aangeboden. Het hoge bezoek werd hier ontvangen. Ze bekeek alles nauwkeurig hoe alles er uitzag.
Eenmaal per jaar werden de pachtboeren ontvangen op het kasteel. De kasteelheer maakte dan persoonlijk kennis met de pachters. Op deze foto staat een aantal boeren, wellicht met knechten. Degene die deze foto, die omstreeks 1900 is gemaakt, in zijn bezit heeft, weet niet waar deze foto is gemaakt. Hij heeft het vermoeden dat de foto is gemaakt bij kasteel Ter Horst in Loenen of ergens in de buurt.

Foi, foi: Mooie duuve…

In ut café zaten un paar duuvenholders bie mekare. Natuurlijk waren de duuven van de ene nog bèter as de ander. De duuven hadden ut met vluchten en tentoonstellingen hartstikke goed edoan. Tinus, een van de keerls pochen toch zo alderbastend. Zien duuven waren de besten van de besten. Mooier waren d’r nargens te vinden. Toevallig had hee d’r un paar bie zich in un mande. De luu in ut café konden dan met eigen ogen zien wat un bar mooie dieren hee had. Tinus ging noa buuten om d’r ene op te halen.
Ut duren effen en toen kwam de man binnen met un duuve. “Mo’j toch is kieken”, zei hee, “wat un gaaf exemplaar. Wat un juweeltje. Mo’j die tekening en die lijnen is zien en un sterke vleugels doar goa ik veul priezen mee winnen op de tentoonstellingen, dat zu’j zien.”
De andere duuvenholder kwam d’r ok bie stoan en bekeek de duuve heel secuur. Toen hee de duuve zo beloeren schoat un goed plan deur de kop. Dat zal Tinus ut bloazen wel afleren.
De man bleef maar tegen um pochen en de ander zei: “Noe ik dit goed bekiek kump mien de duuve toch arg bekend veur. Loat mien um is effen vasthollen, dan kan ik um is goed bekieken. Ja heur, dezelfde kop, lijn en tekening. Volgens mien heb ik dezelfde in ut hok zitten.” “Dat kan nooit”, zei de pocher.”Ut kan nooit dat d’r twee dezelfde duuven bint.” “Toch is ut zeker zo”, zei de ander. “Ie geleuf ut zeker niet, maar ut warkelijk zo. Die duuve van oe is niet zo biezunder a’j wel meent.”
Tinus was wat oaverbluf en gaf ut toch niet op en zei: “A’j die duuve hier loat zien en ze bint gelieke dan geef ik un rondjen veur allemoale.” “Goed”, zei de ander, “straks haal ik um wel effen op. Eerst dit biertje opdrinken.”
De eigenaar van de duuve bracht ut dier weer buuten noa de mande in de auto en proaten varder an de stamtoafel.
Effen later zei de andere duuvenholder: “Kom ik zal ut bewies effen ophalen. Ik heb ze hier kortbie zitten.” Na un kwartier kwam hee binnen en had un duuve bie zich. Direct nam de pocher de duuve oaver en nam hem mee noa de lampe en bekeek um heel secuur. “Hoe is ut meugelijk”, zei hee, “alles is krek utzelfde as mien duuve. Die mooie kop en vleugeltekening. Ik wist niet dat dat kon. Ie heb ewonnen. Kastelein un rondjen van mien!”
De duuve werd weer noa buuten ebrach en keurig weer in de mande edoan. De man had niet zien eigen duuve op ehaald maar gewoon dezelfde duuve weer van de eigenaar epakt. De man had gewoon zien eigen duuve bekeken.
De anderen in het café hadden wel deur welke streek de pocher was geleverd, maar Tinus had niks deur. Pas veul later op de oavond werd um verteld dat ze um te pakken hadden ehad. Toch kon de man de bak wel waarderen. Duuvenmelkers kunt wel tegen un geintjen.

Goed goan,
Martien,
De Platschriever uut Loenen

Lèèf eenvoudig, verwacht weinig, geef veul

Ik vind: Publiekloos sporten

Wat zullen die mensen trots zijn op zichzelf zijn. De mensen die het verknald hebben door als een stelletje gekken tekeer te gaan in Tilburg en de coronaregels negeerden. Wat ze bereikt hebben is dat er geen publiek meer bij sportwedstrijden mag zijn. Vooral erg jammer voor de kinderen die zo gewend waren dat papa en mama erbij waren. Ik hoop dat een heleboel van die gekken ook zelf kinderen hebben, dat zij hier nu door hun eigen kinderen op worden aangekeken. De kinderen waren zo blij dat ze weer mochten sporten en dat hun ouders weer mochten kijken. Mensen die de regels aan hun laars lappen hebben dit nu veroorzaakt, erg jammer. Ik hoop echt voor alle kinderen dat zij over twee weken weer samen met hun ouders mogen sporten.

Linda Lenting
Doesburg

Deze week collecte voor Brandwonden Stichting

REGIO – In de week van 4 tot en met 10 oktober is het collecteweek voor de Brandwonden Stichting. Vrijwilligers gaan deze week langs de deuren met de vraag om een bijdrage. De Brandwonden Stichting ontvangt geen overheidssubsidie en is grotendeels afhankelijk van de inkomsten uit de collecte.

De opbrengst van de collecte wordt gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek, ondersteuning aan artsen en verplegend personeel, het opzetten van campagnes om brandwonden te voorkomen en hulp aan slachtoffers om hen sterker en weerbaarder te maken.
Jaarlijks worden duizenden mensen in het ziekenhuis opgenomen met tweede- en derdegraads brandwonden. Ze bezorgen hen talloze operaties, pijnlijke verbandwisselingen en littekens. En eenmaal weer thuis, moeten ze zich driedubbel in de maatschappij bewijzen. De Brandwonden Stichting helpt mensen met brandwonden. Kort na het ongeval, maar ook later in de dagelijkse strijd tegen de littekens. Er zijn diverse projecten die mensen met brandwonden ondersteunen bij het oppakken van hun leven. Psychosociale hulp, cursussen waarin mensen leren om te gaan met hun littekens, maar ook lotgenotendagen voor kinderen, jongeren en volwassenen.
Om dit te kunnen blijven doen, is geld nodig. Daarom hoopt de Brandwonden Stichting in de collecteweek op Nederlands steun te mogen rekenen.

www.brandwondenstichting.nl

Middelste Molen en De Arend werken samen

DOESBURG / LOENEN – Papierfabriek de Middelste Molen in Loenen en de historische boekdrukkerij De Arend in Doesburg gaan samenwerken. De Arend gaat met handgezette letters uitnodigingskaarten drukken op het handgeschept papier van De Middelste Molen.

Het is uniek dat de twee historische ambachten, het papierscheppen en boekdrukken, op deze wijze samenkomen. Zowel bij de Middelste Molen als bij De Arend is te zien hoe dit vroeger in zijn werk ging. Op beide adressen liggen voorbeelden en kan men ook kaarten bestellen.
De Middelste Molen in Loenen produceert al sinds 1622 papier. Het is de enige papierfabriek in ons land die nog in de oude staat bewaard is gebleven. Zij produceert op authentieke wijze allerlei soorten papier, waaronder het handgeschepte witte papier voor deze kaarten.
De Arend in Doesburg is 50 jaar geleden begonnen met het verzamelen van oude drukkersmaterialen. Er wordt uitsluitend gewerkt met losse loden en houten letters, ornamenten en clichés. Er staan in het museum zeven persen, die tijdens de bezoektijden regelmatig in gebruik zijn.

Foto: Ina Timmer

www.demiddelstemolen.nl
www.boekdrukkerijdearend.nl

Foto: Links Arie Niks van De Arend en rechts Gert van Harten van De Middelste Molen

Retrospectief: De bank van Pos

Gerard Adriaan Pos (1866-1933) was in 1893 bestuurslid van de Algemene Nederlandsche Wielrijders Bond geworden. Hij heeft zich voor die ANWB zeer ingespannen en was vooral actief bij het bevorderen van het toerisme en de recreatie in de natuur. Bij zijn 25-jarig bestuursjubileum in 1918 werd hij geëerd met een groot geschenk. Op het door hem geliefde Herikhuizerveld bij Rheden, kreeg hij een bank, die uitzicht bood over een flink stuk Veluwezoom, IJsseldal en Liemers. Het werd niet zomaar een bank, maar een gemetseld monument.

In veel documenten wordt 1918 genoemd als datum waarop de bank van G.A. Pos, de Pos-bank, werd geopend. Dat is onjuist. Hij ontving het geschenk dan wel op 7 mei van dat jaar bij zijn jubileum, maar het ding werd op 24 mei 1921 onthuld. Het is een ontwerp van architect Willem Leliman uit Baarn, plaatsgenoot van Pos en bijvoorbeeld ook de man die de beroemde ANWB-paddenstoel ontwierp. Hij overleed overigens een maand voor de onthulling van zijn ontwerp. De bouw van de bank was in handen van de Rhedense aannemer Gerrit Bennink.

Op de dag van de onthulling in 1921 werd Gerard Pos gefotografeerd bij een wegwijzer op de Zijpenberg. Daar staat op dat het vanaf die plek 2,1 km was naar de Pos-berg en de Pos-bank en 3,7 km naar Velp. Van de Posberg is anno 2020 geen sprake meer, van de Posbank meer dan ooit. Het is tegenwoordig in de volksmond feitelijk de naam van het hele natuurgebied rond de splitsing Beekhuizenseweg en Schietbergseweg: het Herikhuizerveld. Tegenover de Pos-bank, verscheen later een gelijknamig restaurant, dat in 1996 door brand werd verwoest en werd vervangen door Paviljoen De Posbank.

Op deze foto uit circa 1935 is de daadwerkelijke bank van Pos goed te herkennen. De weg rechts is de Beekhuizenseweg en de fotograaf stond dus met de rug naar de Schietbergseweg. In het midden is de wegwijzer te zien die enkele jaren geleden, bij een restauratie van bank en omgeving, door een perfecte replica werd vervangen. De kiosk op de top werd geëxploiteerd door de familie Berger uit Rheden.

GGD Noord- en Oost-Gelderland voert groot gezondheidsonderzoek uit

REGIO – GGD Noord- en Oost-Gelderland voert dit najaar de GGD Gezondheidsmeter 2020 uit. De Gezondheidsmeter is een grootschalig landelijk vragenlijstonderzoek onder volwassenen en ouderen.

De Gezondheidsmeter vindt één keer in de vier jaar plaats. Ongeveer 60.000 inwoners in Noord- en Oost-Gelderland ontvingen vorige week een uitnodiging met link naar de vragenlijst per post. Deze inwoners zijn willekeurig geselecteerd door het CBS. In deze vragenlijst staan vragen die gaan over onder andere lichamelijke en psychische gezondheid en de leefomgeving.
Hoe meer mensen meedoen, hoe beter we weten hoe het met de Nederlanders gaat. Degenen die een brief hebben ontvangen, kunnen via de link in de brief de vragenlijst invullen. Degenen die geen brief hebben gehad, kunnen meedoen via de open link naar de vragenlijst op: www.GGDgezondheidsmeter.nl. Meedoen aan de Gezondheidsmeter is vrijwillig. Gegevens worden anoniem en volgens de regels van de AVG verwerkt.
De resultaten van de GGD Gezondheidsmeter 2020 worden medio juni 2021 bekend gemaakt. Gemeenten gebruiken de cijfers van de Gezondheidsmeter als basis voor hun gezondheidsbeleid. Met de uitkomsten kunnen gemeenten en GGD samen bepalen wat nodig is om de gezondheid van haar inwoners te verbeteren.

Business & Shopping: Metamorfose voor Primera Tabor Eerbeek

EERBEEK – De Primera-winkel van de familie Tabor aan de Loenenseweg in Eerbeek is deze week even gesloten. Dit weekend is het pand leeggehaald en nu wordt er hard gewerkt aan een compleet nieuw interieur. “We maken er een mooie, moderne winkel van die klaar is voor de toekomst.”

Niet dat de winkel er nou zo slecht uitziet, maar als je eenmaal gaat nadenken over verbeteringen, val je van het één in het ander, vertellen eigenaars Harry en Henriëtte Tabor. Het begon met wat ideeën over een nieuwe vloer en eindigt met een plan waarbij alleen de wand met cadeaukaarten blijft staan. “Verder wordt alles anders”, vertelt Henriëtte. “We zijn op papier weer met een lege winkel begonnen en zijn deze opnieuw gaan inrichten. Nu zijn we een stuk of vier, vijf ontwerpen verder en klaar voor de verbouwing.”
De toonbank wordt verplaatst, zodat de medewerkers meer overzicht hebben over de winkel. “Als je nu de winkel binnenkomt, kijk je tegen de sobere deuren van de tabakswand aan. Dat ziet er niet mooi uit, we willen onze producten laten zien”, zegt Harry. En dus krijgt alles een andere plek en de winkel een nieuw jasje. Er komt een mooie lichte vloer en een nieuw lichtplan voor een ruimtelijke uitstraling. De hoek waar voorheen de ING-balie gevestigd was, wordt meer bij de winkel betrokken en er is genoeg ruimte om alle producten mooi uit te stallen.

Harry en Henriëtte Tabor hebben dit jaar een jubileum te vieren: ze zijn 25 jaar aangesloten bij Primera. Een noemenswaardig feit, vindt Harry, die erg blij is met deze formule. “We doen samen wat samen kan, maar elke Primera-winkel heeft duidelijk een eigen identiteit. Er is de vrijheid om je assortiment aan te passen aan je eigen voorkeur en die van de klanten.” Primera Tabor heeft bijvoorbeeld, naast de bekende kantoorartikelen, een mooi assortiment aan cadeaus. Mooie wenskaarten, maar ook leuke dingen voor het interieur, chocolaatjes en cadeaukaarten. “Als je een bon in een envelopje steekt, blijft het een bon. Wij verpakken het mooi en maken er echt een cadeautje van”, aldus Harry.

Vanwege de verbouwing is Primera Tabor gesloten tot en met maandag 12 oktober. Vanaf dinsdag 13 oktober is iedereen welkom om de nieuwe winkel te bewonderen. Een openingsfeestje zit er vanwege corona helaas niet in.

Foto: Harry en Henriëtte Tabor in hun lege winkel. Deze week wordt er hard gewerkt aan een nieuwe inrichting en nieuw interieur

Openbare hoorzitting Provinciale Staten

REGIO – Op woensdag 7 oktober kunnen inwoners van Gelderland digitaal hun mening geven over het nieuwe beleid voor cultuur en erfgoed in de provincie. Gedeputeerde Staten hebben hiervoor uitgangspunten opgesteld. Deze gaan Provinciale Staten op 7 oktober bespreken. De Uitgangspuntennotitie is te vinden op http://www.gelderland.nl/cultuur -en-erfgoed. De digitale hoorzitting vindt plaats op woensdag 7 oktober. Inwoners krijgen de gelegenheid om in maximaal vijf minuten aan te geven wat zij van het nieuwe beleid vinden. De hoorzitting wordt georganiseerd met inachtneming van de richtlijnen van het RIVM. Deelnemers worden hierover na hun aanmelding geïnformeerd.

Corona-teststraat geopend in Zuthpen

ZUTPHEN – Iedereen met corona-gerelateerde klachten kan zich laten testen bij één van de testlocaties van de GGD. In Noord- en Oost-Gelderland waren er al testlocaties in Apeldoorn, Harderwijk, Heerde en Zelhem. Op woensdag 30 september is er ook een testlocatie geopend in Zutphen, op de Loohorst 6.

Mensen worden automatisch ingepland bij één van de nieuwe teststraten en kunnen er alleen met een afspraak terecht. Om een testafspraak te maken is het landelijke afsprakennummer 0800-1202 beschikbaar. Ook kan je een afspraak maken via coronatest.nl. Het is niet mogelijk om zonder afspraak een test te laten uitvoeren.
De coronatest is bedoeld voor iedereen die milde klachten heeft passend bij het coronavirus. Alleen met deze klachten wordt een test afgenomen. Zonder klachten heeft het geen zin een test af te nemen. Voor het maken van de afspraken wordt een aantal vragen gesteld over de aard van de klachten. Bij het maken van de afspraak krijg je de keus op welke locatie en welke tijd je in een teststraat terecht kan. Het streven is volgens de GGD om de test zo snel mogelijk af te nemen, in principe de volgende dag.
Na de testdag duurt het 48 uur voordat de uitslag bekend wordt gemaakt. Bij een positieve uitslag neemt GGD Noord- en Oost-Gelderland contact op om vervolgens het bron- en contactonderzoek te starten. Besmette personen gaan vervolgens in isolatie en hun huisgenoten krijgen het dringende verzoek om 10 dagen in thuisquarantaine te gaan. De nauwe contacten die uit het bron- en contactonderzoek naar voren komen worden ook gevraagd om 10 dagen thuis te blijven en te rapporteren over eventuele gezondheidsklachten.