Home / Label Archief: Alle-Regiobode

Label Archief: Alle-Regiobode

Retrospectief: De haven van Doesburg

Deze week in Retrospectief een plaatje van de haven van Doesburg. Tegenwoordig de Turfhaven genoemd, maar in de periode waarin deze foto werd gemaakt gewoon de haven. Het ligt er vol schepen, sommige nog voorzien van zeilen. Het duidt erop dat dit een vooroorlogse foto is.

De haven is het centrum van bedrijvigheid in Doesburg. Veel bedrijven worden bevoorraad over het water en de GTW heeft er een grote overslagplaats. De vooroorlogse goederenloods daarvan staat er nog en wordt ontwikkeld voor recreatief gebruik. Er staan enkele lange goederentrams opgesteld. Links naast de kerk is het opvallende dak van wasserij IJsseltroom te zien. De naam was met grote letters op het dak geschilderd. Overigens is de tegenwoordig in gebruik zijnde naam Turfhaven niet zo heel vreemd, want er is in het verleden heel wat turf overgeslagen op deze plek.

Vooral na de oorlog ontwikkelde het wegvervoer zich stormachtig en dat betekende in rap tempo het einde van het tramtijdperk en daarna – wat langzamer maar even onvermijdelijk – het afnemen van de binnenvaart. De Doesburgse haven bood daarna een trieste aanblik, totdat het plan ontstond voor recreatief gebruik. De haven kreeg een nieuwe bestemming als passantenhaven voor pleziervaart op doorreis.

Eind 2010 vertrok de Betoncentrale uit de stad Doesburg en daarmee kwam een bijzonder terrein voor herontwikkeling beschikbaar. De gemeente kwam met een visie met o.a. een grotere passantenhaven, een grootschalig parkeergebied, een havencafé, een overnachtinglocatie voor campers, een permanente aanlegplaats voor historische schepen. Eén van de uitgangspunten was het behoud van de cultuurhistorische industriële uitstraling van het gebied. Voor het erfgoed betekende dit het handhaven en restaureren van de bestaande GTW-loods uit 1932, het handhaven van de bestaande portaalkraan en de kraanbaan en het handhaven van de aanwezige rijdende storttrechters. Het plan wordt langzamerhand uitgevoerd.

En is er een nieuwe haven. Transportbedrijf Rotra realiseerde een nieuwe kade met een containerterminal. De Doesburgse transporteur ziet (weer) mogelijkheden voor vervoer over water, waar de wegen steeds meer dichtslibben. Dus terwijl de oude haven een toeristische bestemming heeft gekregen, ontstond een kilometer verderop een nieuwe haven voor de beroepsvaart. Het kan verkeren.

Foifoi: De zwarver…

In de zommermoanden heb Jan en Truus wat aparts ondervonden. Jan hef, zo as de meeste keerls, un hèkel an winkelen. Doar kwam nog bie dat zee zich pas un stel nieuwe fietse heb an eschaf. De olde fietsen deden ut ok nog wel prima maar ze wollen graag un electrische fietse. Ze nummp dat un E-bike.
Toen op un mooie zommerdag Truus ‘s margens veurstellen um te goan winkelen sputteren Jan nog wel un bitjen tegen. Ze kwamen in stad an. Doar ging Jan un lichien op um onder dat gewinkel deur de stad hen te kommen. Hee zei: “Goa ie noe maar rustig winkelen ik wache hier wel op dit banksien en hol ondertussen onze nieuwe fietsen in de gaten. Ie weet toch wel: fietsen stèèlt ze als raven. Ie mot d’r bie blieven anders bin wie ze kwiet. Ze heb un bonke geld ekost en ut zol mien bar spieten as wie ze kwiet waren. Goa maar effen allene. Ie weet de weg. Ik red mien hier wel. D’r zit nog koffie in de kanne en un paar appels. Goa oe gang maar”. Truus kon doar niet veul tegen inbrengen. Ze wist wel dat Jan niet graag meeging langs de winkel. Noa de mark wol hee nog wel en dan meteen un lekker vissien meepikken. “Goed”, zei ze, “blief ie maar hier. Ik binne met un uurtje terugge”.

Jan wreef zich in de hande. Doar had hee zich mooi uut eredt. Hee keek nog effen noa ut jonge deerntjesspul dat langs kwam flaneren. Dronk wat koffie en zat wat te soezen in de zunne. Dat maken um sloaperig. Hee wachen nog effen en bedach zich dat hee best effen op de banke kon sloapen. De veurige oavond was ut late eworden met un stuk of wat borrels.Jan liet zich zakken en ut duren maar kört of hee was varre weg in dromenland.
Bliekbaar hef hee doar wat apart elègen want mensen die langs kwamen keken wat raar noar um. Ze dachen dat ut een of andere zwarver was met un plastic buul noast zich. Ze stonden effen stille en gingen weer varder. Jan snörken gewoon varder en trok zich niks an van ut geproat bie um.
De luu spraken d’r schande van dat un zwarver hier zo lag te sloapen. “Misschien is hee wel an de drugs”, zei d’r ene, “of kats bezoapen.” Sommigen wollen um al wakker maken maar ze durven ut toch niet.

Noa anderhalf uur kwam Truus weer terugge. Uut de varte zag zee dat d’r volk um Jan hen stond. Zee maken zich al ongerust. Zol hee wat ekregen hebben? Zee heuren de mensen fluusteren. Toen ze körtbie kwam zag zee ut al: Jan lag doar gewoon lui te sloapen. Krek wat veur um. Zee maken Jan wakker, die wat droa oaverende kwam en zich uut de ogen wreef. De vrouwen waren intussen al deur elopen. Verduld doar hadden ze zich toch in vergist. Ut was un ‘gewone’ keerl die wat lui lag te sloapen.
Jan en Truus heb d’r smakelijk umme motten lachen. Truus zei nog: “Kom zwarver wiele goat weer noar huus. Ut berre is veul zachter as die harde banke…”

Goed goan,
Martien, de Platschriever uut Loenen

In soberheid zit veul riekdom

Rick Evers: Beste folderbezorger,

Afgelopen week heb je voor de zoveelste keer een dubbel pakket folders in onze brievenbus gedaan. Ik vroeg het aan de buren. Ook zij kregen twee pakketjes. Waarom? Waarom moet je ons hebben?

Is het omdat je twee auto’s op de oprit ziet staan? Ik woon hier inderdaad niet alleen. Maar waar mijn vrouw en ik allebei een eigen nachtkastje hebben, een eigen kledingkast en een eigen tandenborstel, kunnen we de folders prima samen delen. Bovendien hebben we zo onze eigen voorkeuren. Etos laat ik links liggen, Gamma laat zij rechts liggen.

Weet je wel wat ik doe met jouw tweede pakketje? Ik haal het plastic eraf en flikker de hele stapel ongelezen bij het oud papier. Is dat echt wat je wil? Dat jouw folders zo respectloos behandeld worden? Daarvoor fiets je toch niet door weer en wind. Week in week uit.

Je hebt natuurlijk haast. Na school wil je gamen. En niet eerst al die kutfolders rondfietsen. De halve fietstas die je altijd overhoudt, moet eigenlijk terug naar het depot. Je moet ze vertellen dat je veel te veel hebt. Maar daar heb jij geen zin in. En nu zijn wij de sjaak. Onze hele straat krijgt iedere week twee pakketjes folders. Omdat jij zo nodig wil gamen.

Over drie maanden kom je langs met een klein kartonnen kerstkaartje en wens je ons hele fijne feestdagen. En dan moeten wij jou zeker twee keer geld geven. Maar zo werkt het dus niet vriend. Sterker nog, als dit zo doorgaat krijg je niks, nada noppes. Nul euri’s, doekoes, money of donnies. Je hebt precies drie maanden om jezelf te bewijzen. Tijd gaat nu in.

Retrospectief: De Brouwerij, Loenen

Boerderij De Brouwerij staat op de hoek Vrijenbergweg/Hoofdweg in Loenen. Het is een meer dan driehonderd jaar oude boerderij die stamt uit het jaar 1712. Volgens oude verhalen zou hier in vroeger tijden een brouwerij gevestigd zijn geweest. Achter de boerderij is lang te zien geweest waar de oorspronkelijke beek (De Koerbeek) stroomde die zorgde voor aanvoer van helder water. Menige plaats heeft tegenwoordig een brouwerij. Het dorp Loenen blijkt op deze plek een voorloper te hebben gehad. Menigeen vindt het jammer dat het Loenens biertje niet is blijven bestaan.

In de ankers op de voormuur staat het jaartal 1712, maar het pand werd in het jaar 1855 herbouwd. Het is vanouds in het bezit geweest van de adellijke families die op kasteel Ter Horst woonden. Achtereenvolgens kwam de boerderij door vererving in het bezit van de baron van Hacfort, baron van Wijnbergen, Baron van Voorst tot Voorst en het laatst aan Ridder van der Schuuren die getrouwd was met een dochter van Voorst tot Voorst. De erfgenamen van Ridder van der Schuuren verkochten het weer aan Willemsen uit Oosterbeek. Via een veiling kwam De Brouwerij bij de huidige eigenaar.

Gradus Brom heeft tachtig jaar met zijn gezin op deze plek gewoond. Zij vader Cornelis Brom, die bosbaas was op het kasteel, huurde het na de familie Mulder van de kasteelheer. Cornelis Brom stierf al op jeugdige leeftijd. Moeder en zonen moesten flink aan de slag om al het werk op de boerderij rond te krijgen. Het was een arme tijd. Gradus Brom moest 125 gulden huur per jaar betalen. Vaak was dit geld niet in de knip en moest er vee verkocht worden om de schulden te kunnen betalen. Altijd kwam de rentmeester van de adellijke families op St. Peter, 22 februari, de pacht ophalen. Het geld moest er dan zijn. Een zorgelijke tijd.
Wegens verkoop moest de familie Brom verhuizen van De Brouwerij. De zoon van Gradus, Harry, die de boerderij had overgenomen ging in Apeldoorn wonen. Zijn ouders kregen woonruimte elders in het dorp.
De Brouwerij is al lang geen boerderij meer. De nieuwe eigenaar heeft hier een stalhouderij. De eigenaar legt zich toe op de fokkerij, veulenopfok, africhting en training van rijpaarden. Bij de boerderij zijn in de loop der jaren schuren en stallen gebouwd en veel groen aangeplant. De boerderij is door groen grotendeels aan het oog ontrokken.

Een Stief Kwartiertje: De vrijwilliger

De samenleving moet zich haast binnenstebuiten keren om haar eigen naam overeind te houden. We leven allemaal samen op dit stukje Veluwe plus zoom, maar dat wil nog niet zeggen dat we ook een samenleving zijn, want wat maakt ons tot een samenleving? Ik zou hier natuurlijk een prachtige wetenschappelijk verantwoorde definitie kunnen neerpennen, maar het gaat er natuurlijk om dat u uw buurman ontmoet op straat, die op zijn beurt uw hond over zijn kop aait terwijl u overlegt dat het nu toch echt tijd wordt dat er vegetarische gehaktballetjes op de buurtbarbecue komen. Op de buurtbarbecue wordt bekokstoofd wat er nog meer in de omgeving dient te gebeuren.
Onze kleine gemeenschappen hebben dit jaar een klein voordeel omdat ze zich hebben laten schaken door Omroep Gelderland om een wedstrijd dorpsknutselen met hen te vieren op de lokale tv en dat heeft heel Angerlo, Leuvenheim en Laag-Soeren op de been gebracht om samen uiteindelijk de nederlaag te vieren als een overwinning op het dorpsleven. Maar er is meer aan de hand.

In Doesburg wordt wellicht volgend jaar het festijn Doesburg BinnensteBuiten in een rouwstoet met passende klaagzang heel toepasselijk in de Kerkhofgracht gedumpt, omdat er geen vrijwilligers meer zijn, die voor de organisatie zorgdragen. Het is natuurlijk Doesburg onwaardig en als dat gevoel overheerst dan staan er altijd weer mensen op om de eer van het stadje te redden en die keren zich dan binnenstebuiten om het festijn weer op te tuigen.
In de gemeente Rheden dreigt de buurtbus de buurt uit te rijden. Nu is dat ook de opzet van de buurtbus, maar het probleem is dat er te weinig chauffeurs d.w.z. vrijwilligers zijn om de bus ook terug te laten komen, dus rijdt de zo succesvolle bus haar eigen ondergang tegemoet.

Nagenoeg het hele verenigingsleven staat momenteel in de overlevingsstand; er is een chronisch gebrek aan vrijwilligers, die ook verantwoordelijkheid willen dragen en overal zijn verhalen te lezen dat met kunst- en vliegwerk de zaak overeind gehouden wordt. Mensen blijven ook langer in besturen van organisaties zitten dan goed is voor henzelf en de organisatie. Nu dankt de samenleving haar naam aan het gegeven dat we samen moeten leven en steeds duidelijker wordt het dat het de vrijwilligers zijn die de naam samenleving eer aandoen.

We kennen al meer dan een decennium de terugtredende nationale overheid, die de gemeenten op hun beurt opzadelen met te weinig geld om te doen wat ze behoren te doen, waardoor de overheden in feite speculeren dat de samenleving het zelf wel oplost, oftewel de vrijwilliger wel de dienst verleent. En we kennen de jonge gezinnen waarvan beide ouders moeten werken om de hypotheek, de vakanties, de beide auto’s en de sportschool te betalen en die met de tong op de schoenen hun sociale leven proberen bij te houden. Geen tijd voor vrijwilligerswerk; degenen die het wel lukt niet te na gesproken.
We kennen de teneur van de individualisering met nog steeds een behoorlijk welstandsniveau, waardoor we de ander niet echt meer nodig hebben. Maar we kennen in onze regio geen grote steden, waar de mensen anoniem kunnen leven, al kent elk dorp of stadje mensen die erg op zichzelf zijn, een keus die gerespecteerd moet worden.
In elke samenleving staan altijd weer mensen op om die samenleving overeind te houden….edoch…. de meeste vrijwilligers zijn op leeftijd, worden steeds ouder en trager, zijn niet voor niets met pensioen. Kortom, een samenleving mag alleen die naam dragen als jong en oud er samen leeft.
Desiderius Antidotum

Rick Evers: Topkoks

Mijn vrouw en ik hebben het koken ontdekt. We gaan zo naar Albert Heijn voor de ingrediënten van een panpizza. Amateurs als we zijn, volgen we precies het lijstje zoals de Allerhande dat voorschrijft. Experimenteren komt later wel.

Het is natuurlijk niet dat we nooit eerder gekookt hebben. We waren alleen een beetje luie koks. Waarom zouden we tomaten pellen als je ook bolognesesaus in een potje kunt kopen? Waarom zelf nasi maken als er ook een kant-en-klaar-pakket is dat je zo in de pan gooit? Dat werk dus. Bovendien zijn we ook een beetje zeikerig met eten. Types ‘wat de boer niet kent, dat kookt hij niet’.

Maar dat was vroeger. Het roer is om. Afgelopen weekend hebben we twee Allerhandes doorgebladerd en daar zeker tien blaadjes met recepten uitgescheurd. Nou ja, het nettoresultaat is negen, want bij één blaadje scheurde mijn vrouw verkeerd waardoor de helft onleesbaar is. Dat durven we dus niet aan. Waarschijnlijk voegen we dan drie eetlepels zout toe in plaats van een mespuntje en moeten we alsnog patat halen.

De buurman inspireerde ons. Ere wie ere toekomt. Die presteert het zelfs om iedere dag van het jaar iets anders te koken. Echt geen twee dagen hetzelfde. In een Excel-bestand houdt hij alle recepten en ingrediënten nauwkeurig bij. Dat laatste gaat me te ver. Maar eerlijk is eerlijk, er is natuurlijk veel te veel lekkers te koop om iedere dag een kant-en-klare maaltijd op te warmen.

De kip met pesto, panko en basilicum beviel gisteren goed. Om te eten, maar ook om te koken. Zelf genoot ik het meest van dit gedeelte: ‘Leg een vel vershoudfolie op de kip en sla deze plat met een koekenpan’. Vandaag dus de panpizza. Met rauwe ham en rucola. Tenzij de rucola op is. Dan halen we patat.

Deze monumenten in de regio openen hun deuren

In het weekend van zaterdag 14 en zondag 15 september is het Open Monumentendag. Het thema van dit jaar is Plekken van Plezier. Ook in onze regio zetten vele monumenten de deuren open voor het publiek . Ook zijn er concerten, exposities en fietstochten georganiseerd. Er is genoeg te beleven. Onderstaande activiteiten kwamen bij Regiobode binnen. Een overzicht van alle deelnemers is te vinden op www.openmonumentendag.nl

Angerlo

In Angerlo is de route ‘Expo in Monument’ te bezoeken. De route is zowel per fiets als per auto te volgen. Voor een sportieve wandelaar is het eveneens een leuke wandelroute. Starten kan bij een van de drie deelnemende monumenten. De route loopt langs de rijksmonument Galluskerk, hier is een expositie van kunstcollectief Art-Xpressief te zien. De kerk is op zaterdag en zondag van 13.00 tot 16.00 uur te bezoeken. Gemeentelijk monument boerderij Enghuser Molenacker uit 1805 ligt ook op de route. Hier is vintagewinkel JAA! Op zaterdag en zondag van 10.30 tot 16.30 te bezoeken. Ook het rijksmonument boerderij Mariëndaal uit de 18e eeuw is op zaterdag en zondag van 10.30 tot 16.30 uur te bezoeken. Hier is een expositie kant-objecten, keramiek, haakwerk en quilts met thema ‘Alles in de lucht’ te bezoeken.

De Steeg

De Boecop
De huiskamer, de kerk en tuin van De Boecop in De Steeg zijn zaterdag en zondag vanaf 11.00 uur open voor het publiek. Er worden allerlei activiteiten georganiseerd. Er is een expositie van Marijke Corporaal te bekijken. Op zaterdagavond om 19.00 uur kan worden deelgenomen aan een mosselavond. De kosten bedragen 10 euro per persoon. Zondag is er live muziek in de tuin; bij slecht weer is het optreden in de huiskamer. De band Four turning geeft een optreden.

Kerk
Op zaterdag en zondag zijn de Kerk & Pastorie van 11.00 tot 17.00 uur open. Op beide dagen wordt in de kerk aan een historische piano van Sebastien Edward uit 1878 gewerkt.De restaurateur, Wil Hoogstraaten, is op beide dagen aanwezig. Hij geeft een toelichting over het restauratieproces en over piano- en kerkorgelbouw.
Verder is er een expositie van oude prenten en foto’s van De Steeg rond 1900, die door Jan van den Broek is samengesteld. In de Pastoorskamer zijn de portretten van alle pastoors van de kerk te bekijken.

Middachten
Op zondag is Landgoed Middachten te bezoeken met 50 procent korting. Op vertoon van een entreekaartje kunnen bezoekers tevens deelnemen aan een rondleiding langs plekken van plezier; het Open Monumentendag-thema van 2019. De tuinen zijn open van 10.30 – 16.30 uur (laatste toegang om 15.30 uur). Het kasteel is open van 12.00 – 16.30 uur (laatste toegang om 15.30 uur). De rondleidingen langs plekken van plezier starten om 12.30, 13.30 en 14.30 uur vanaf de oranjerie.

Foto: Middachten

Dieren

Sluis
Op de monumentendagen van 2019 is er ook aandacht voor een mogelijk toekomstig monument, de sluis in Dieren. Het water op en rond de Veluwe is bijzonder en de sluis is dat zeker. 150 jaar geleden werd de eerste Dierense sluis en daarmee het Apeldoorns Kanaal geopend. Van 11.00 tot 17.00 uur wordt er voorlichting gegeven op het sluisterrein. Voor het eerst sinds jaren ligt er weer een boot in de sluis. Ook zijn er demonstraties van duikverenigingen en van Scouting Dieren met vletten. Ook het publiek kan het water op. Er is een tent op het sluisterrein aanwezig waar een drankje en een hapje verkrijgbaar zijn.

Schweer bey der Beckehof
Op zaterdag en zondag is van 11.00 tot 17.00 uur de Schweer bey der Beckehof te bezichtigen, alsmede de bestuurskamer en de kapel. De Schweer bey der Beckehof werd van 1911 tot 1913 gebouwd als ouderencomplex. Enkele huidige bewoners van de locatie stellen deze dagen hun huis open. De woningen zijn te herkennen aan de vlag. Ook is er een marktje waar hofbewoners en enkele deelnemers van buitenaf, sieraden, brocante en tweedehandskleding te koop aanbieden. In de kapel is tevens een hapje en een drankje verkrijgbaar.

Doesburg

De Nieuw Apostolische Kerk Doesburg doet dit jaar mee aan de Open Monumentendag op zaterdag 14 september is het gebouw geopend van 11.00 tot 15.00 uur. Er kan samen worden gezongen, koffie gedronken, er is tijd voor een persoonlijk gesprek en er wordt informatie gegeven over het gebouw. In totaal zijn er in Doesburg 35 panden opengesteld op zaterdag, waarvan 13 woonhuizen, met 6 stuks in de Veerpoortstraat Daarnaast is het stadhuis, diverse unieke kelders, drie kerken en de plaatselijke musea te bezoeken. Bij het stadhuis staat een van 10.00 tot 16.30 een informatiestand.
De Grote of Martinikerk is op zaterdag 14 september geopend van 14.00 – 17.00 uur. Om 14.00 uur is er een bespeling met toelichting door Wilbert Berendsen op de drie orgels, met werken van Frescobaldi, Bach en Franck. Dit concert duurt ongeveer 40 minuten. De toegang is gratis.

Eerbeek

Op zaterdag is van 11.00 tot 16.00 uur de Oliemolen van Eerbeek bezoeken. Een team van vrijwillige molenaars vertelt alles over de molen en het olieslaan.

Ellecom

Panorama
Het Panorama Nederland reist door het hele land en tijdens de Open Monumentendagen, op 14 en 15 september, staat het in Ellecom. Tussen 11.00 en 16.00 uur is het Panorama gratis te bekijken in de turnhal op landgoed Avegoor, Eikenstraat 5 in Ellecom. Panorama Nederland geeft een toekomstbeeld voor de ruimtelijke inrichting van Nederland.

Nicolaaskerk
Ook de Nicolaaskerk van Ellecom is geopend tijdens het monumentenweekend van zaterdag 14 en zondag 15 september Op zaterdag vindt er een expositie plaats van de schilderijen van Joop Wijnveld uit De Steeg, tevens gemeentelid van de Protestantse gemeente Ellecom-De Steeg. Eind 2001 is hij in De Steeg komen wonen op een prachtige plaats aan de rand van het dorp. Als een vorm van therapie is hij gaan tekenen en schilderen en hij ervaart dit als rustgevend en geestversterkend. Hij heeft dit groots aangepakt en er een prachtig tijdverdrijf van gemaakt. Zijn interesse gaat uit naar pastel (werken met krijt) en aquarel (werken met waterverdunbare verf). Door volle kleuren te gebruiken, fris en helder, en kleuren haarscherp tegen elkaar aan te leggen, lijkt het vooral bij de pastels bijna een fotografisch effect te hebben. Op zondag wordt er om 15.30 uur een concert gegeven door pianiste Ksenia Kouzmenko en violiste Lisa Jacobs. Ellecommer Ad Meijers heeft dit concert aangeboden ten ere van zijn tachtigste verjaardag. De toegang is 7,50 euro, ten bate van Stichting Behoud Dorpskerk Ellecom. Kaartjes zijn vanaf 15.00 uur te koop aan de deur.

Hall

In het weekend van 14 en 15 september gaan de deuren van de Hallse kerk wagenwijd open voor het grote publiek. Een unieke kans om in het kader van de Open Monumentendagen het bijzondere interieur van deze middeleeuwse kerk te komen bewonderen. Openingstijden zijn van 10.00 tot 16.00 uur en op zaterdag en 11.30 tot 16.00 uur op zondag. Ook worden er rondleidingen gegeven. Op zondagochtend vanaf 11.30 uur treedt het AMC-kamerkoor van het Universitair Medisch Centrum uit Amsterdam op en zingt een tiental liederen van onder anderen Brahms, Schubert, Mozart en Mendelssohn. De toegang is vrij.

Klarenbeek

Koperfabriek
Zondag kan een bezoek worden gebracht aan Landgoed Klarenbeek. De tentoonstelling De Koperfabriek in Klarenbeek is te bezoeken. Er is een documentaire te zien over het ontstaan van de koperbewerking in Klarenbeek van 1732 tot 1870. Daarnaast worden er allerlei voorwerpen en foto’s uit die tijd tentoongesteld. Ook zal er een historische dinertafel worden getoond met onder meer koperen voorwerpen. Er worden twee rondleidingen verzorgd over het terrein en door het park.
De eerste rondleiding start om 11.30 uur, de tweede om 14.00 uur. Geïnspireerd door de historische dinertafel zal Oscar Grift deze dag allerlei lekkernijen uit de 18e eeuw serveren.

Maalderij
De Maalderij in Klarenbeek is tijdens de Open Monumentendagen ook geopend. Er worden rondleidingen gegeven door de huidige eigenaar BAS, die het pand heeft gerenoveerd. De winkel van Bike Totaal Wolders is op de begane grond en kelder tevens geopend.
De graanmaalderij dateert van 1920. Het pand met hoge gemetselde gevels, karakteristiek stalen ramen en unieke inpandige graansilo’s werd in 2018 omgebouwd tot het onderkomen van drie plaatselijke ondernemers. De renovatie van De Maalderij heeft gezorgd voor een mooie mix tussen oud en nieuw, waarbij de historie van het pand nog goed afleesbaar is in interieur en exterieur en klaar is voor de toekomst.

Laag-Soeren

Op zondag kunnen bezoekers van Laag-Soeren vakantieplezier uit de negentiende en twintigste eeuw zien. Als startpunt wordt de Priesnitzhoeve gebruikt. Vanaf daar kan per fiets, te voet of met een huifkar een route gevolgd worden. Deze route loopt langs het Landgoed Laag-Soeren, waar aandacht wordt besteed aan het verleden van “Amsterdam”. Langs de route staan voormalige pensions met informatie over deze plekken in die tijd. Het eindpunt is het kerkje. Hier krijgen bezoekers informatie over het pensionverleden van het dorp. Bezoekers kunnen tussen 11.00 en 16.00 uur bij de Priesnitzhoeve terecht. Daar speelt een gezellige band en wordt een workshop gegeven.

Loenen

In Loenen zijn er tijdens de Monumenten Dagen vier objecten te bezichtigen. Museum Papierfabriek De Middelste Molen, De Loenense Waterval, Het Nationaal Ereveld en de Ijkbasis in de Loenermark. Deze zijn op eigen gelegenheid gratis te bezoeken.
Museum Papierfabriek De Middelste Molen aan het Apeldoornsch Kanaal staat er al vanaf 1622. Er wordt nog (bijna) dagelijks op de aloude wijze met stoom- en waterkracht papier geproduceerd. Bezoekers kunnen dit weekend ook zelf met de hand papierscheppen, al dan niet voorzien van een watermerk. In de museumwinkel is van alles te koop. Tijdens deze open dagen organiseert De Middelste Molen samen met papierkunstenaars Miriam van der Linden en Betty Disco het internationale event ‘Árt al the papier mill’ met workshops, lezingen en exposities. Men kan er terecht van 11.00 tot 16.00 uur.
De Loenense Waterval is ook te bezoeken. Op deze Monumentendagen zal een beken- en sprengenexpert vertellen over dit kunstwerk en over de huidige voorzieningen voor de instandhouding van het grondwaterpeil in het gebied van het Schalterdal en de Vrijenbergspreng.
Het Nationaal Ereveld aan de Groendaalseweg is ook een gemeentelijk monument. Men kan er de hele dag terecht om een rondgang te maken over de begraafplaats waar 4000 oorlogsslachtoffers liggen begraven. In de kapel zijn 42 boeken met alle namen van de 130.000 slachtoffers.
Wie de Ijkbasis in de Loenermark op zondag 15 september wil bezoeken kan luisteren naar de lezing van vrijwilligers van het Kadaster tussen 11.00 en 16.00 uur. Men kan de Ijkbasis al wandelend of per fiets bezoeken. De auto kan men parkeren bij de Schaapskooi en dan wandelen (3 km) naar deze plek. De route staat aangegeven. Onder leiding van een boswachter starten (zondag) vanaf de parkeerplaats bij de Schaapskooi excursies met boswachters van Geldersch Landschap. Tijdens deze wandeling, via bos en heidevelden, naar de ijkbasis vertelt hij over de geschiedenis van de Loenermark en allerlei wetenswaardigheden. Er zijn twee startmomenten: 10.30 en 14.00 uur De wandeling heen en terug duurt ongeveer drie uur.

Rheden

Muziektent
Op zaterdag 14 september speelt het Rhedens Fanfarecorps samen met de band Savage Revival in de muziektent in Rheden. Vanaf 14.00 uur is er in en rond de muziektent Cultureel Erfgoed te aanschouwen en te beluisteren. Dit jaar bestaat namelijk het Rhedens Fanfarecorps 123 jaar, de muziektent staat 92 op haar grondvesten en de band Savage Revival bestaat dit jaar 56 jaar. In totaal 271 jaar aan Rhedense geschiedenis en erfgoed op deze memorabele dag. Ook zijn er springkussens. Hanzi’s Grill en de Heiknüüters zorgen voor de inwendige mens. Ook is er een fotowand aanwezig met een stuk historie over de muziektent. Het programma gaat zeker door tot 17.00 uur.

Dorpskerk
Op zaterdag is de Dorpskerk van 10.00 tot 16.00 uur geopend. Tijdens de openstelling zullen de beide orgels regelmatig bespeeld worden. Dopen en Trouwen staan centraal. Twee belangrijke en feestelijke momenten in een mensenleven waarin de kerk een rol speelt. Er zijn trouwjurken, doopjurken en fotoreportages te zien.

Spankeren

In de Dorpskerk in Spankeren krijgt het thema ‘Plekken van plezier’ vorm in een presentatie over plaatsen en activiteiten van plezier en vermaak. Daarnaast is er een filmpje uit de jaren 1950-1960 te zien, onder andere van de speeltuin bij ‘De Luchte’.
De Open Monumentendagen worden in Spankeren gecombineerd met activiteiten van de Oudheidkundige Kring Rheden Rozendaal. Ter gelegenheid van het 65-jarig bestaan van de Kring worden in alle dorpen van Rheden en Rozendaal cultuurhistorische weekenden georganiseerd. In Spankeren is dit weekend, ook in de Dorpskerk, een expositie over de gebeurtenissen in het dorp tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Op zondagmiddag is er een historische wandeling langs acht bijzondere graven op het kerkhof. Beide dagen kan men ook een kijkje nemen in de geopende grafkelder van de ‘Gelderse Toren’. Dorpskerk Spankeren is op zaterdag 14 september geopend tussen 10.00 en 17.00 uur. Zondag 15 september is de kerk open tussen 12.00 en 17.00 uur. Een historische wandeling over het kerkhof is er op zondagmiddag om 13.30 uur. Graag aanmelden bij Oudheidkundige Kring. De kosten bedragen 2,50 euro per persoon.

Velp

Kasteel Biljoen
Op zaterdag 14 september opent kasteel Biljoen van 10.00 tot 17.00 uur haar deuren. De stallen in het koetshuis en een gedeelte van het kasteel zijn gratis te bezichtigen. Medewerkers van Geldersch Landschap & Kasteelen zijn op diverse plekken aanwezig om toelichting te geven. Het kasteel is te bezichtigen van 10.00 tot 17.00 uur (laatste toegang om 16.00 uur). Om de 20 minuten kan een groep van maximaal 25 personen het kasteel in. Om dit in goede banen te leiden worden tijdtickets uitgegeven. Deze zijn op de dag zelf vanaf 9.30 uur verkrijgbaar in het koetshuis bij het kasteel. Daarnaast zijn er doorlopend rondleidingen met de boswachter over het landgoed. Wees er op tijd bij, want op = op. Vooraf reserveren is niet mogelijk. Tussen 10.00 en 17.00 kan er ook een kijkje worden genomen bij voormalig kwekerij Overhagen.

Oude Jan
Op zaterdag 14 september is de Oude Jan aan de Kerkstraat 56 in Velp open voor het publiek. Bezoekers zijn welkom tussen 10.00 en 17.00 uur. Elk jaar is er tijdens Open Monumentendag een extra activiteit in het 12e-eeuwse Romaanse kerkje. Dit keer kunnen bezoekers gedurende de dag een aantal keren genieten van de klanken van de nieuwe concertvleugel die het afgelopen seizoen door de Stichting Vrienden van de Oude Jan is aangeschaft.

Atelier Creso
Atelier Creso opent op zondag 15 september de deuren van de school waar veel Velpenaren in de klas hebben gezeten en zij doen een oproep om oude klassenfoto’s mee te nemen of andere bijzonderheden. Op deze locatie zat de Dr. Van Voorthuijsenschool in Velp Zuid, ook wel “De Klompenschool” genoemd omdat er zoveel arbeiderskinderen op zaten. Atelier Creso laat oude schoolboekjes en schoolplaten van Koekkoek, en wat oude klassenfoto’s zien. Het atelier is ook open voor geïnteresseerden die ook informatie kunnen krijgen over teken- en schilderlessen. Het atelier is van 10.00 tot 17.00 uur te bezoeken.

Open Monumentendag in de regio

REGIO – Zaterdag 14 en zondag 15 september opent een groot aantal monumenten in Nederland weer hun deuren voor het publiek. Ook in onze regio kunnen geïnteresseerden historische gebouwen van binnen en van buiten bekijken, is er live muziek te horen en zijn er tal van exposities. Een greep uit het aanbod uit de gemeenten Doesburg, Brummen, Rheden en een klein deel van Apeldoorn is verderop in deze krant te vinden. Voor een volledig overzicht kan men terecht op www.openmonumentendag.nl. Het thema van de editie van 2019 is plekken van plezier.

Foi,foi : Bange..

Un mense kan zich soms, onneudig, arg bange maken. Later dan denk ie: foi, foi dat ik mien doar zo’n grote zörgen oaver heb kunnen maken. Maar ja, dat geet soms zo. Laats heuren ik nog een verhaal van un vrouw dat in heur jeugd is gebeurd. As zee dat noe verteld dan hef ze nog ut harte in de kèle zitten, want zo benauwd had zee ut toen.
In heur jeugd, heel lange elejen, warken ze in ut darp maar ze wol graag meer leren. En dat mo’j dan vake in un grote plaatse doen. In dit geval mos zee noa Apeldoorn. In die tied nog op de fietse. Zee was niet bange uut evallen en ging gerust ok in ut donker van Apeldoorn noar heur darp fietsen.
Ut deerntjen ging un paar oavonden in de weke noa die oavondschole. Heur vriendin ging doar ok hen, maar die wonen in Apeldoorn. Deurumme mos zee allene. Ut gebeuren un keer op un dag in de harfst. Ut was al vrog donker en zee kwam rustig van Apeldoorn fietsen. Ze was in gedachten oaver ut veule huuswark dat ze meekreeg. Verduld hoe kon zee dat noe veur de volgende wèke afkriegen. Maar ut zol weer weer lukken, doar was zee niet bange veur.
Zo was zee al fietsende an ut prakkezeren toen zee inens achter heur un raar geluud heuren. Ut was un hijgerig geluud. Ze durven ok niet umme te kieken en proberen harder te fietsen. Un lilleke keerl, dach zee. Zee trappen hard (trampen zek ze ok wel is) maar ut hijgerige geluud achter heur wörden steeds starker en starker. Zee wörden alderjekes bange en deed zowat in de bokse. Zee bedacht dat d’r zeker un rare gekke keerl achter heur an zat. Dan kon best doar want de weg was un bitjen donker. Zee fietsen heur hoast de longen uut ut lief, maar ut rare geluud kwam steeds dichterbie. Oh, oh, wat kon d’r allemoal wel niet gebeuren as zo’n keerl heur van de fietse sleuren. Zee had d’r wel is oaver eheurd wat d’r allemoal wel niet kon gebeuren, want d’r bint heel wat rare snuiters op disse wereld.
Helaas zee kon ut niet lange volhollen. Ze heuren ut gehijg al in de nekke. Toen gebeuren ut.. Inens kwam doar un grote hardershond noast heur lopen met un politieagent op de fietse. Sjonge, wat keek zee doar van op. Dat had zee nooit verwacht. De agent zei tegen heur: “Zo jongedame wat heb jij een haast. Dat was toch helemaal niet nodig. Ik doe helemaal niks hoor”. Ut deerntje zei wat onduudelijks.
Zee mos afstappen en toe keek ze de agent in de snuute met doarnoast de rothond. De agent mopperen: “Zeg waarom fiets je zonder achterlicht. Je weet toch wel dat dit niet mag.”. Ut deentje zei nog wel dat zee dat niet wist, maar de agent was dit keer toch wat soepel en zei dat zee in ut vervolg goed mos opletten en moch toen deurgoan.
Foi, foi, wat was uut deerntje opgelucht. Zee was doodsbange ewes veur ut gehijg van un hond. Toen zee thuus kwam kon zee bienoa nog gien woord uutbrengen.

Goed goan,
Martien, de Platschriever uut Loenen

Doe goeie zaken, maar ok… goede warken..

Rick Evers: Postzegelcode

Er schijnt dus een postzegelcode te bestaan. In plaats van zo’n plakkerig dingetje koop je dan een code en die schrijf je op de plek van de postzegel. Bijvoorbeeld 9TJ05U7U5. Ik wist het niet. Dus: sorry.

Sorry aan al die mensen die ik de afgelopen jaren niets gestuurd heb omdat ik geen postzegels in huis had. Familie, vrienden, vage kennissen. Ik had ze allemaal een kaartje gestuurd als ik van het bestaan van de postzegelcode geweten had. Jullie kunnen uiteraard allemaal met terugwerkende kracht een kaartje verwachten. Ik ga het goedmaken.

Ik ben benieuwd of ik zelf ook ineens meer kaartjes krijg. Misschien breng ik mensen wel op een idee. Mijn moeder bijvoorbeeld. Die stuurde me vroeger regelmatig een kaartje, maar ineens hield het op. Ik vermoed dat de rol postzegels op is. En mijn vrienden mogen me trouwens ook best eens een kaartje sturen. Gewoon met een konijn erop of zo. Groeten uit Raalte. Altijd leuk.

Voor postzegelverzamelaars is die code natuurlijk dodelijk. Als iedereen straks letters en cijfers op enveloppen gaat schrijven, valt er niets meer af te stomen. Of moeten we ons erbij neerleggen dat postzegels verzamelen een hobby is die uitsterft? Ik heb vroeger nog een spreekbeurt gehouden over mijn postzegelverzameling. Als ik dat aan mijn zoon vertel, ligt-ie drie dagen dubbel van het lachen.

Een ander nadeel is dat niet iedereen even duidelijk schrijft. Een nul kan ook een letter ‘o’ zijn. Een vier lijkt op een ‘u’. En wie gaat dan die post betalen als dat misgaat? De ontvanger? Zul je zien, stuurt mijn moeder me eindelijk weer eens een kaartje, zit er een rekening bij omdat de postbode de code verkeerd heeft gelezen. Ik weet genoeg. Ik ga naar het dorp. Postzegels kopen.