Home / Algemeen

Algemeen

Nieuw boek ‘Kijk Jan Mankes’ is een ode aan Eerbeekse kunstenaar

EERBEEK – ‘Kijk Jan Mankes’ is een rijk geïllustreerd boek over de beroemde kunstschilder en graficus uit Eerbeek. Het boek verscheen onlangs bij GelderBoek Uitgevers in Zutphen en is tot stand gekomen in samenwerking met Stichting 100 jaar Jan Mankes.

‘Kijk Jan Mankes’ is een ode aan de kunstenaar die na een productief, maar kort leven in 1920 te Eerbeek overleed. Zijn directe omgeving was voor hem een belangrijke inspiratiebron: de natuur, het weidse landschap, zijn naasten, maar vooral dieren vormen het onderwerp van zijn schilderijen, tekeningen en prenten. Zijn ‘Jonge, witte geit’ is alom bekend, evenals de prenten van uilen, valkjes, kraaien en lijsters.

Het hart van dit boek wordt gevormd door kleurrijke afbeeldingen van Mankes’ mooiste schilderijen. Veertien bekende schrijvers en kunstkenners schreven bij hun favoriete kunstwerk een verhaal of een persoonlijke impressie. Onder anderen Charlotte Caspers, Sjarel Ex, Hans Dorrestijn, Lydia Rood, Rob Møhlmann, Henk Helmantel en Bas Steman leverden een bijdrage. Daarnaast schreven Marguerite Tuijn en Gerd Renshof een uitgebreide inleiding over Jan Mankes tijdens zijn vruchtbare Eerbeekse periode en over zijn eigenzinnige schildertechniek.

‘Kijk Jan Mankes’ is een uitgave van GelderBoek Uitgevers. Het heeft ISBN 978 94 92588 04 3.

Middachten zoekt gastheren

DE STEEG – Landgoed Middachten in De Steeg is op zoek naar vrijwilligers die in de oranjerie als gastheer of gastvrouw willen fungeren. In de zomer fungeert de oranjerie als ontvangstruimte met theeschenkerij. Bezoekers kopen hier hun entreekaartje, hun souvenirs en kunnen er terecht met vragen. Middachten is op zoek naar nieuwe vrijwilligers die bij voorkeur ervaring hebben in de horeca, een bezoekerscentrum of andere publieksfunctie. Daarnaast moeten zij bereid zijn zich te verdiepen in het landgoed, zodat ze vragen van bezoekers kunnen beantwoorden. Tevens zijn enthousiasme, klantgerichtheid, behulpzaamheid en flexibiliteit onmisbaar en bij voorkeur ook beheersing van de Engelse en Duitse taal, laat Middachten weten. De gastheer of -vrouw moet minimaal een dagdeel in de twee weken beschikbaar zijn. Beschikbaarheid op donderdag, vrijdag of zondag heeft een pré. Neem voor meer informatie en aanmelding contact op via www.middachten.nl of met Jan Jansen, tel. 06-44638262.

Foto: Rob Schouten

Bibliotheek Doesburg bezorgt aan huis

DOESBURG – Bibliotheek West-Achterhoek, waar ook de bibliotheek in Doesburg toe behoort, brengt boeken bij haar leden aan huis. Deze service wordt aangeboden zolang er voldoende medewerkers en vrijwilligers kunnen worden ingezet. Er wordt bezorgd volgens een strikt hygiëne-protocol.

Leden kunnen een e-mail sturen naar info@bibliotheekwestachterhoek.nl met daarin hun naam, adres, lidmaatschapsnummer en het genre waar de voorkeur naar uitgaat (inclusief jeugdboeken met leeftijdsaanduiding). Er geldt een maximum van zeven boeken per huishouden. Er wordt getracht de boeken binnen een week te bezorgen. Per adres kan op dit moment worden gegarandeerd dat er eens per maand boeken worden gebracht, maar dat is natuurlijk afhankelijk van de omstandigheden. Boeken kunnen worden ingeleverd zodra de bibliotheek weer open is. Alle boeken die nog in huis zijn worden automatisch verlengd.

Daarnaast biedt de bibliotheek een groot assortiment e-books en luisterboeken, grotendeels gratis. De bekende app VakantieBieb wordt omgetoverd tot ThuisBieb. Wie hulp nodig heeft, kan dagelijks tussen 10.00 en 14.00 uur de Klantenservice bellen, tel. 0314-333445, appen naar tel. 06-12172505 of een mail sturen naar info@bibliotheekwestachterhoek.nl.

www.bibliotheekwestachterhoek.nl/tipsvoorthuis

Retrospectief: Geen water in kanaal zonder sprengen

Toen in 1862 werd besloten om een kanaal aan te leggen van Hattem naar Dieren kwam ook de watervoorziening ter sprake. Om het water in het kanaal op peil te houden moesten er sprengen worden gegraven voor een regelmatige watertoevoer. In 1866 was het zover. Het kanaal werd geopend en de schippers konden van Hattem via Apeldoorn naar Dieren varen.
In de jaren daarvoor moesten er nog tal van problemen worden opgelost, zoals de verwerving van de gronden en het graven van de sprengen.
Eerst werd de, zoals bekend staat, Watervalspreng in Loenen gegraven. Het eerste en tevens hoogste deel werd de Vrijenbergerspreng (circa 6 km) genoemd en het laatste deel tot kanaal de Veldhuizerspreng (ook 6 km). In goede tijden leverde de spreng veel water: zo’n twaalfduizend kubieke meter per etmaal. Later liep dit terug naar zesduizend.
De spreng werd niet gegraven als toeristische attractie, maar het hoofddoel ervan was de voeding van het Apeldoornsch Kanaal. Het moet in die tijd een gigantisch karwei zijn geweest. De spreng is met schop en kruiwagen uitgegraven! In het kader van de werkverschaffing maakte men verschillende watervallen. De grootste is gelegen bij de Beekbergerweg waar het water in vier vallen naar beneden klatert. Deze waterval is de grootste (diepste) van Nederland. Samen met de andere vallen is het verval ruim 15 meter. De waterval is nog een topper voor toeristen. In de zomer komen er dagelijks honderden mensen.
In 1863 dienden de eerste problemen met de waterstand in het kanaal zich al aan. De Watervalspreng kon niet genoeg water aanvoeren. Er werd gekeken naar andere bronnen om het kanaal te voeden. In Oosterhuizen werd in de Liedermark een extra spreng gegraven. Nabij de Witte Kruisweg kwamen nieuwe bronnen. Ook de Kayersbeek werd gegraven voor de voeding van het kanaal.
Bij Loenen, vlakbij de Zilvense brug, stroomt nog een beek. Dit is de oude beek die ontspringt bij De Berkel op het terrein van kasteel Ter Horst. Deze beek kon nu uitmonden in het kanaal. Rijkswaterstaat moest wel waterrechten betalen aan het kasteel.
Als de beken teveel water aanvoerden kon dit via de sluizen in Dieren geloosd worden op de Ijssel.

Kennedymars Klarenbeek afgelast

KLARENBEEK – De Kennedymars Klarenbeek (en daarmee alle afstanden) die op 20 en 21 maart zou plaatsvinden is vanwege het Corona-virus / COVID-19 afgelast. Deelnemers zijn geïnformeerd per e-mail.
Mocht u nog vragen hebben, dan kunt u contact opnemen met kennedymars@scklarenbeek.nl.

Open dag Prinses Margrietschool Spankeren

SPANKEREN – Woensdag 18 maart tussen 8.30 en 11.00 uur opent openbare Daltonschool Prinses Margriet in Spankeren haar deuren voor iedereen die de school graag wil bezoeken. Ouders en familieleden kunnen kijken hoe hun kinderen les krijgen. Ouders die op zoek zijn naar een goede school voor hun kind, kunnen deze dag gebruiken om alvast sfeer te proeven en een rondleiding door de school te krijgen.
De Prinses Margrietschool onderscheidt zich in de regio door het Daltononderwijs dat er gegeven wordt. Zelfstandigheid, verantwoordelijkheid en samenwerken worden gestructureerd ingezet bovenop de focus op taal, lezen en rekenonderwijs. Ook maken de leerlingen vanaf groep 1 al kennis met de Engelse taal.
Tijdens de open dag is er ook een tentoonstelling te zien, waarin de leerlingen verslag doen van hun workshopweek, waarin ouders hebben allerlei workshops hebben verzorgd voor de kinderen. Daarnaast kunnen bezoekers deze dag een kijkje nemen in het nieuw gebouwde skillslab, waar kinderen met hun handen kunnen werken met verschillende technieken.

www.prinsesmargriet-spankeren.nl

Film De Kleine Heks te zien bij De Teil

DOESBURG – Kinderfilmhuis De Teil in Doesburg vertoont zaterdag 14 maart de film De Kleine Heks. Deze film is Nederlands gesproken en geschikt voor kinderen vanaf zes jaar.

Heksje woont samen met haar raaf Abraxas diep in het bos. Ze is pas 127 jaar en dat is voor een heks nog heel jong. Daarom mag ze nog niet naar het grote heksenfeest op de Bloksberg. Maar de Kleine Heks wil heel graag dansen met de andere heksen en rondjes vliegen op haar bezemsteel, dus ze besluit er stiekem toch heen te gaan. Als ze wordt betrapt mag ze alleen terugkomen als ze binnen één jaar alle spreuken van het grote magische boek uit haar hoofd leert. De Kleine Heks oefent dagenlang op de gekste heksenspreuken, haalt heel wat streken uit en rolt, samen met Abraxas en haar vriendjes Thomas en Fietje, van het ene avontuur in het andere. Lukt het haar alle toverspreuken te onthouden en iedereen in het bos te overtuigen dat ze de állerbeste is?

De film begint om 14.00 uur en is te zien in Het Arsenaal in Doesburg. De entree bedraagt 3,50 euro, inclusief iets limonade met iets lekkers in de pauze. De film duurt 99 minuten.

Retrospectief: Jong dorp Hoenderloo

Het dorp Hoenderloo dankt zijn naam aan de vele (kor)hoenders die er werden aangetroffen mensen zich daar gingen vestigen. Vroeger moeten grote aantallen korhoenders, die nu zeer zeldzaam zijn, de bossen rond Hoenderloo hebben bevolkt. Hoender is kip en Loo betekent bos. Vandaar de naam Hoenderloo, oftewel Kippenbos.
Hoenderloo behoort voor een deel tot de gemeente Apeldoorn en voor het overige deel tot de gemeente Ede. Het Apeldoorns grondgebied behoorde in het begin van de achttiende eeuw aan de Heerlijkheid Het Loo en de geërfden van de Speldermark. Baron Hacfort van Ter Horst was Erfstout en Markrichter van de Speldermark. De vergaderingen werden gehouden in De Leeuw te Beekbergen.
Het is nu ruim 180 jaar geleden dat Ottho Gerhard Heldrink Hoenderloo ontdekte tijdens een voetreis op de Veluwe. Zijn naam blijft altijd met het dorp verbonden. Dominee Heldring heeft veel gedaan voor Hoenderloo. Dankzij zijn inzet kreeg het dorp ondermeer een waterput, een kerk en doorgangshuis.
De eerste waterput betekende erg veel voor de bewoners. De bouw ervan begon in 1844. Pas in 1850, na erg veel tegenslagen, was de put gereed. De put was ongeveer anderhalve meter breed en tien meter diep. De Heldringsput was voor de bewoners een grote luxe. In 1861 werden er nog twee putten bij gegraven en in 1900 volgde de vierde.
Dankzij dominee Heldring kreeg Hoenderloo in 1857 haar eerste kerk. Lange tijd kwamen de jongens van het doorgangshuis ook naar deze kerk. In 1870 kwam daar een einde aan omdat de jeugd zich niet wist te gedragen in de kerk en de inwoners zich ergerden aan de houding van de jongens. De kerk, inmiddels wit gemaakt (foto), blijft nog altijd een markante verschijning in het dorpsbeeld.
Hoenderloo kreeg in 1846 voor het eerst een schoolgebouwtje. In 1863 kwam de echte school waarvoor de Speldermark grond beschikbaar stelde. Er werden alleen jongens toegelaten die schoolgeld konden betalen. Het schoolverzuim was dan ook erg groot. Bij seizoensarbeid moesten de kinderen in de arme gezinnen thuis helpen. In 1870 noteerde men per kind nog 165 schoolverzuimen.
Dominee Heldring stichtte in Hoenderloo ook het jongenstehuis. Hij stelde in de stichtingsakte het doel van de instelling vast: ten eerste de tijdelijke opname van de jongens die hun leven moesten beteren en ten tweede de opleiding van verwaarloosde kinderen.
De stichting beschikte over een werkjongenshuis, een schoolgebouw, diverse werkplaatsen, een moestuin en een boerderij. De opzet was om de jongens al vroeg te leren hun eigen brood te verdienen, Heldring was ervan overtuigd dat arbeid een onmisbare factor is in het herstel van de ontspoorde jongeren.
Vele jaren functioneerde het tehuis geheel naar het idee van de dominee, maar de recente ontwikkelingen bij zorginstelling Pluryn maken de toekomst voor het tehuis, al jaren de Hoenderloo Groep, uiterst onzeker.

Thriller Dark Water, Pavarotti en Leonard Cohen bij Filmhuis Dieren

DIEREN – Filmhuis Dieren vertoont vrijdag 6 maart om 20.00 uur de ijzingwekkende thriller Dark Waters. Dinsdag 10 maart zijn er twee films, in de matinee om 14.30 uur de documentaire Pavarotti en in de avond om 20.00 uur de documentaire Marianne & Leonard: Words of Love. Alle films zijn te zien in schouwburg Theothorne in Dieren.

In Dark Waters (foto) probeert Wilbur Tennant, een boer uit Parkersburg, West Virginia, al jaren uit te vinden waarom zijn koeien bij bosjes ziek worden en sterven. Het moet iets te maken hebben met de chemische fabriek verderop, denkt hij, maar niemand wil hem steunen in zijn zoektocht. De fabriek maakt deel uit van chemieconcern DuPont, niet alleen een belangrijke werkgever in de streek, maar ook een gulle gever voor speelpleintjes en bibliotheken. Het bedrijf heeft het stadje in zijn broekzak. In de wijde omtrek is geen onafhankelijke chemicus of milieuspecialist te vinden. Uiteindelijk krijgt Tennant hulp uit onverwachte hoek. Robert Bilott, een advocaat bij een groot kantoor buigt zich over de zaak. Bilott is een keurige bedrijfsjurist die normaliter chemiereuzen als DuPont verdedigt. Hij verwacht de klus snel te kunnen afronden. Maar wanneer hij de koeien van Tennant ziet, stuiptrekkend, agressief en met afwijkingen aan hun tanden en ogen, wordt duidelijk dat hij zich in een mijnenveld begeeft.

Pavarotti vertelt het verhaal van Luciano Pavarotti (1935-2007), de bekendste en misschien wel meest getalenteerde operazanger ooit. Hij had een leven met uitzonderlijke hoogtepunten en zware dieptepunten. Zijn artistieke ambities, ongekende talent en nauwe band met het publiek maakten hem tot wereldster. Met beelden uit het familiearchief, interviews en tv-registraties brengt regisseur Ron Howard een ode aan een van de grootste artiesten aller tijden.

Marianne & Leonard: Words of Love gaat over Leonard Cohen. In 1960 ontvlucht de dan 26-jarige Canadese schrijver Leonard zijn woonplaats Montréal en strijkt neer op het Griekse eiland Hydra, destijds een ontmoetingsplek voor vrije geesten. Het was het ideale decor voor de ontluikende liefde tussen Marianne en Leonard. Ze maakten deel uit van een groep buitenlandse artiesten, schrijvers en muzikanten die zich daar verzameld had in de tijd van de vrije liefde en het open huwelijk. De film volgt hun relatie vanaf de eerste dagen op Hydra tot de tijd waarin Leonard een succesvolle muzikant werd en toont de impact van zijn carrière op hun relatie. Voor Marianne & Leonard: Words of Love maakte de Britse documentairemaker Nick Broomfield gebruik van persoonlijk archiefmateriaal, interviews en voice-overs van Cohen en Ihlen.

www.filmhuisdieren.nl

Retrospectief: Eerbeek had eeuwen geleden al crematorium

De plek waar nu de begraafplaats is aan de Coldenhovenseweg in Eerbeek moet vroeger, zo’n twintig eeuwen geleden, de plaats zijn geweest waar rondtrekkende stammen hun overledenen verbrandden. Deze conclusie werd al in 1931 getrokken uit vondsten die toen werden gedaan bij het afgraven van een heuveltje op deze plek. Het was een zuivere toevalstreffer.
Aan het begin van de vorige eeuw waren mannen aan de Coldenhovenseweg met schoppen bezig aan het afgraven van een heuveltje voor de bouw van een pand. Na ongeveer 25 centimeter diepte ontdekte men grote stukken oer. Ze waren soms wel dertig kilo zwaar. Ze lagen in kringen op elkaar gestapeld. Tussen de stenen lag een grote hoeveelheid as en in het midden van de kring werden scherven aangetroffen. Tussen de scherven lagen resten van half verbrande beenderen. Er was geen twijfel mogelijk het waren menselijke resten.
Het was de mannen duidelijk dat ze waren gestuit op een plek van historische waarde waar mensen uit lang vervlogen eeuwen hun overledenen hadden verbrand en begraven. De hulp werd ingeroepen van twee amateur-archeologen, genaamd Dekker en Grizell. Het tweetal speurde de gehele verhoging na op eventuele bijzonderheden. In de directe omgeving van de eerste vondst troffen ze nog een tiental graf- of crematieheuvels aan, allemaal afgezet met stukken oer. De urnen verkeerden allemaal in dezelfde staat. Bij de minste aanraking vielen ze uit elkaar.
Deskundige dr. Braat kwam op verzoek van de archeologen naar Eerbeek om de vindplaats verder te onderzoeken. Hij kwam in 1931 tot de conclusie dat het hier een begraafplaats betrof van een stam die langs de IJssel rond had getrokken.
Het is opmerkelijk dat op de plaats waar zoveel eeuwen geleden de doden hun laatste rustplaats vonden, ook nu, in de 21 ste eeuw, een begraafplaats is gevestigd. De kerkvoogdij van de Nederlands Hervormde gemeente kreeg in 1873 toestemming om dit kerkhof aan te leggen. Het stuk grond werd bestemd om overledenen, zonder onderscheid van godsdienstige gezindte, te begraven. Voorheen moesten de inwoners van de buurtschappen Eerbeek en Coldenhove hun overledenen in Hall begraven. Een uitzondering werd nog enige jaren gemaakt met de lichamen van misdadigers, zelfmoordenaars en en zwervers. Die werden tot 1887 begraven aan de schaduwkant van de Hallse kerk. Vandaar dat men in Hall bij een begrafenis uit Eerbeek wel eens zei: “Er komt niet veel goeds over de brug!”
Het oudste graf op de Eerbeekse begraafplaats dateert van 1878. Het kerkhof werd in 1943 uitgebreid en in 1975 kwam er een aula. Ruim een halve eeuw was de Hervormde gemeente eigenaar, later ging het beheer over naar de gemeente Brummen.