Negentig jaar openluchttheater samengevat in één boekje van olifantenpoep

0280615_Ale_en_Koen_van_der_Mark_15-6-2024.jpg
Links Ale Hartgers die het eerste exemplaar van '90 jaar de Pinkenberg' ontvangt uit handen van Koen van der Mark van de Zoomerij

ROZENDAAL – Het is geen makkelijke taak om negentig jaar geschiedenis van De Pinkenberg in één boekje te vatten. Toch is het Ale Hartgers uit Rheden gelukt een mooi werkje samen te stellen waarin de hoogte- en dieptepunten van het openluchttheater in Rozendaal in vogelvlucht de revue passeren. En passant neemt hij ook het honderdjarig bestaan van de Geërfdenbank mee in ’90 Jaar de Pinkenberg’

Die Geërfdenbank staat symbool voor het begin van het verhaal van De Pinkenberg, vertelt Hartgers. “Het heidegebied en de zand- en grindafgraving De Pinkenberg waren ooit eigendom van de geërfden van Velp. Zij mochten hier hout, zand, grind en plaggen halen. Omdat men bang was dat het gebied uiteen zou vallen als verschillende geërfden hun eigen stukje grond zouden claimen, werd het gebied in 1917 en 1921, in twee delen, geschonken aan de gemeente Rheden.” De gemeente gebruikte het gebied vervolgens als locatie om werklozen aan de slag te helpen. Zij legden niet alleen het openluchttheater en de voetbalvelden aan, maar bouwden ook de Geërfdenbank, als gedenkteken van de schenking.

Drees en Pipo

In 1924 is de bank onthuld en tien jaar later werd het openluchttheater in gebruik genomen, ontdekte Hartgers. Hij dook op verzoek van de Zoomerij in de geschiedenis van De Pinkenberg en ontdekte talloze leuke wetenswaardigheden. “De eerste voorstelling was geschreven door de Rozendaalse schoolmeester Slempkes en heette ‘Delvend omhoog’. Het werd gespeeld op 7 september 1934 en was zo’n succes dat er een week later nog een voorstelling volgde.”
Jaren van veelzijdig gebruik van het theater volgden. Er waren toneel- en muziekvoorstellingen, maar ook was er operette te beluisteren en waren er circusshows te zien. Hartgers dook in het Gelders Archief om nieuwsberichten uit de vorige eeuw op te zoeken in de lokale kranten en kwam een bericht tegen waaruit blijkt dat zelfs Willem Drees nog een bezoek bracht aan de Pinkenberg. “In 1959 was er een familiedag van de Partij van de Arbeid en hij kwam spreken over de AOW”, vertelt de amateurhistoricus. Maar ook Pipo de Clown bleek al in 1957 op de Pinkenberg te hebben gespeeld. Hartgers maakte kopieën van foto’s en krantenartikelen, die hij ter illustratie in het boekje heeft gebruikt.

Vliegende graspollen

Mooie verhalen uit de vorige eeuw zijn er ook over het Veluwe Beat festival in 1965, waarvoor verschillende bandjes uit de omgeving naar het openluchttheater kwamen en streden om een wisselbeker voor de beste act. Een verslaggever van de Velpsche Courant schreef een smakelijk verslag. ‘We zagen een juffrouw van 23 in schone nieuwe rok zich languit in de modder werpen. En met handen en voeten slaan. De eerste graspollen vlogen door de lucht’. Een jaar later liep het festival helemaal uit de hand toen het publiek het niet eens was met de uitslag. Er werd gevochten en de wethouder die de prijs uitreikte werd met graspollen bekogeld. Na deze tweede editie kwam er een eind aan dit festival.

Olifantenpoep

En zo staat ’90 Jaar de Pinkenberg’ vol met leuke wetenswaardigheden uit de afgelopen honderd jaar. Hartgers heeft heel wat uren door het krantenarchief gebladerd en sprak onder andere met oud-medewerkers, die op hun beurt ook weer een schat aan verhalen en fotomateriaal met zich meebrachten. Het heeft Hartgers dan ook flink moeite gekost om het bij de 28 pagina’s te laten die het boekje telt. Maar het is gelukt: er ligt een mooi boekje (gedrukt op duurzaam papier dat gemaakt is van olifantenpoep), waarin een goed beeld wordt neergezet van negentig jaar theatergeschiedenis, variërend van ‘Bassie en Adriaan waren helemaal niet zo aardig’ tot ‘het openluchttheater bleek tijdens corona een prima alternatief voor de kerk of het oefenlokaal voor amateurverenigingen’. ’90 Jaar de Pinkenberg’ is verkrijgbaar bij de bibliotheken in de gemeente Rheden en bij het theater zelf.

Wandelvreugd

Openluchttheater de Pinkenberg is deze zomer ook op een andere manier te beleven onder de noemer ‘Wandelvreugd’. Bezoekers kunnen een wandelpad volgen en onderweg de geschiedenis van de omgeving ervaren door middel van werk van beeldend kunstenaars, dichters en historici. Zo zijn er onder andere een kluizenaarshut, twee uitzichtkoepels en drie expositieprieeltjes met de geschiedenis van de omgeving in teksten en beelden. Verder is er een 20 meter lange ‘Steile Klim’ en staan er bordjes langs het pad met natuurgedichten uit het verleden en poëzie die speciaal is gemaakt door hedendaagse dichters. Ook is er een aantal levensgrote beelden van bos- en heidebeesten te ontdekken.
Het theater is elke zondag in juli en augustus geopend tussen 13.00 en 17.00 uur.

depinkenberg.nl

Ale Hartgers (links) krijgt het eerste exemplaar van zijn boekje uit handen van Koen van der Mark van de Zoomerij

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.