Kennis over Nederlands verzet toegankelijk voor het buitenland met Engels boek

0231570_IMG3681.JPG
. - Linda Peppelman

DOESBURG/DUIVEN – Er is genoeg geschreven over het verzet in Nederland, maar niet in het Engels. Belangstellenden van buiten onze landsgrenzen moeten het doen met summiere informatie. Daar wilden Michel Wenting uit Doesburg en Klaas Castelein uit Duiven verandering in brengen. Ze publiceerden bij de Engelse uitgeverij Osprey Publishing de titel ‘The Dutch Resistance 1940 – 1945, World War II Resistance and Collaboration in the Netherlands’.

“Er wordt vaak wat geringschattend gedaan over het verzet in het Nederland, gewoon omdat er in het buitenland te weinig over bekend is”, vertelt Wenting. “En dat terwijl het Nederlands verzet veel heeft betekend in de Tweede Wereldoorlog. Er zijn hier in de oorlog zo’n 6000 vliegtuigen neergehaald. Van de Duitsers, maar vooral van de geallieerden. Het Nederlands verzet speelde een belangrijke rol bij de opvang van de bemanningsleden van neergekomen geallieerde vliegtuigen, om maar een voorbeeld te noemen.”
Om dit stukje van onze geschiedenis ook in het buitenland bekendheid te geven, besloten Wenting en Castelein dan zelf maar een boek te gaan schrijven. De twee zijn collega’s bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in Zevenaar en delen een gezamenlijke passie voor de Tweede Wereldoorlog.
Wenting en Castelein benaderden de Engelse uitgeverij Osprey Publishing en kregen groen licht om een boek te schrijven voor een serie populair wetenschappelijke titels. “Het zijn relatief dunne boekjes, van maximaal 64 pagina’s, bedoeld als introductie in het onderwerp”, vertelt Castelein. “Daarom hebben we ons beperkt tot het gewapend verzet in Nederland. We moesten een rode draad bepalen die door ons boek ging lopen. Daar hebben we uiteindelijk meer werk aan gehad dan aan het schrijven zelf. We moesten keuzes maken in wat we wel en niet konden opnemen.”

Research

‘The Dutch Resistance 1940-1945’ schetst in grote lijnen de gebeurtenissen in het Nederlands verzet. Van de kleine lokale groepjes die aan het begin van de oorlog actief waren, tot het georganiseerd verzet in de latere jaren. “Je ziet dat het verzet vanaf 1943 momentum krijgt en professioneler wordt aangepakt. Groepen van verschillende gezindten uit heel Nederland gaan samenwerken en worden vanuit Engeland aangestuurd. Als de Geallieerden voet aan de grond krijgen, zie je dat het verzet ook zichtbaarder wordt. De mensen durfden meer”, vertelt Castelein.
Wenting en Castelein hebben veel tijd gestoken in de research voor dit boek. “We hebben veel gelezen, zijn de archieven ingedoken en hebben experts geïnterviewd. Daardoor hebben we ook nog wat interessante dingen ontdekt die nog niet zo bekend waren”, zegt Wenting. Castelein vult aan: “Het blijkt bijvoorbeeld dat de verschillende grote verzetsgroepen van diverse gezindten veel meer door elkaar liepen dat we dachten. De Ordedienst staat te boek als een zeer conservatief rechts, bemand door ex-militairen. Maar het blijkt dat er ook heel veel burgers bij deze groep actief waren.”

Illustraties

Dit alles wordt rijkelijk geïllustreerd. Het boek telt zo’n 50 foto’s en 21 illustraties van uniformen uit die tijd, van zowel verzetslieden als collaborateurs. “Als je het verzet in Nederland beschrijft, kun je niet om de collaborateurs heen. Het toenemend verzet later in de oorlog had als tegenreactie dat ook Duitsland-gezinde groepen actiever werden”, legt Wenting uit.
De twee hebben veel moeite gestoken in het in beeld brengen van zoveel mogelijk uniformen en armbanden. “Wij verzamelden informatie over kleuren, stoffen en patronen en stuurden dat door naar de illustrator in Engeland. Aan elke afbeelding gaat zo’n tien pagina’s informatie vooraf. Tot de details van de riem en knopen aan toe”, vertelt Castelein. “We zijn er bijzonder trots op dat we het uniform van de partijmilitie van het Nationaal Front hebben kunnen reconstrueren. Daar zijn slechts drie zwart-witfoto’s van bekend, maar we vonden in een archief een gedetailleerde omschrijving.”

Vervolg

The Dutch Resistance 1940-1945 is het resultaat van drie jaar lezen, onderzoek doen, schrijven en veel overleggen. “We hebben erg veel gesproken. Over de rode draad van het boek, maar ook over kleinere dingen. Hoe vertaal je bijvoorbeeld bepaalde een Nederlandse term als ‘knokploeg’ naar het Engels? Uiteindelijk besloten we tot assault team”, legt Castelein uit.
De schrijvers genieten van de goede reacties die ze krijgen op hun werk. Ondertussen zitten ze niet stil. “Na publicatie vonden we alweer mooie nieuwe informatie. Bijvoorbeeld over de rol van Indonesiërs in het verzet en over een werkkamp voor Chinezen in Staphorst.” Wenting en Castelein denken dus al voorzichtig na over een vervolg. “Maar dat staat nog in de kinderschoenen. We zijn nu vooral trots op het boek dat er nu ligt.”

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.