Erfgoedorganisatie zoekt nieuwe functie voor SS-Turnhal

0228417_Avegoor_sporthal_1950.jpg
.

ELLECOM – Non-profitorganisatie BOEi neemt de voormalige SS-sporthal in Ellecom over van Green Real Estate. De organisatie wil het pand restaureren en gaat zoeken naar een passende herbestemming.

De sporthal in Ellecom is een van de weinige overblijfselen van nationaalsocialistische architectuur in Nederland. Het werd in 1943 gebouwd door de SS als onderdeel van het SS-opleidingscentrum, dat toentertijd op Avegoor was gevestigd. Het zware grondwerk voor de bouw is verricht door 139 Joodse dwangarbeiders, die onder erbarmelijke omstandigheden waren gehuisvest in Villa Irene aan de Zutphensestraatweg. Na de Tweede Wereldoorlog kreeg de hal een heel andere bestemming, onder andere als vakantieoord voor kinderen.
“De hal is de laatste jaren op verschillende momenten opengesteld”, vertelt wethouder erfgoed Marc Budel van de gemeente Rheden. “Tijdens Open Monumentendagen, een Gelredag van Omroep Gelderland, het Zoomfestival, of recent nog toen 250 leerlingen van het Rhedens de hal bezochten en daarna aan de slag zijn gegaan met nieuwe functies en maquettes hebben gemaakt.”

Casco

De afgelopen 20 jaar stond de hal grotendeels leeg en werd de staat van onderhoud steeds slechter. De gemeente Rheden heeft er steeds bij de eigenaren op aangedrongen om noodvoorzieningen aan te brengen om het pand niet verloren te laten gaan. Ook heeft er een haalbaarheidsstudie plaatsgevonden naar andere bestemmingen, maar dat had steeds geen resultaat. Om het pand te behouden, heeft de gemeente subsidie aangevraagd bij de provincie voor het cascoherstel van onder andere de rieten kap in 2017. Daarvoor heeft de provincie 350.000 euro beschikbaar gesteld.

BOEi

De sporthal is gelegen op het terrein van Green Real Estate, tevens eigenaar van het naastgelegen Fletcher Hotel. De sporthal was zwaar verwaarloosd en het idee was destijds om cultuurhistorische waarde te cultiveren en het gebouw een nieuwe functie te geven. Green restaureerde de rieten kap, saneerde de grond en legde nieuwe bestrating aan. Green is aandeelhouder van BOEi, dat het pand heeft overgenomen en zich nu gaat bezighouden met de herbestemming. Zo blijft Green indirect toch eigenaar.
BOEi is een non-profitorganisatie gericht op het behoud en herbestemmen van cultureel erfgoed. “BOEi is al sinds 2005 af en aan betrokken bij het gebouw”, vertelt directeur Sylvia Pijnenborg. “De Turnhal is net als veel andere monumentale gebouwen lastig te herbestemmen. Maar juist dit soort complexe opgaven passen ons als een handschoen.” BOEi wil eerst een uitgebreid bouwhistorisch onderzoek verrichten en daarbij de kernkwaliteiten van het gebouw vast stellen. De beladen geschiedenis van het gebouw staat daarbij centraal.
“Met BOEi krijgt de hal een fantastische eigenaar, omdat bij hen het erfgoed centraal staat”, zegt wethouder Budel. “Daarmee is de zoektocht naar een nieuwe functie nog niet ten einde, maar zijn we wel verzekerd van een eigenaar die er hoe dan ook voor zal zorgen dat de hal behouden blijft.”

Foto: Archieffoto: de Ellecomse sporthal in 1950