Een Stief Kwartiertje: Geschiedenis

Een Stief Kwartiertje: Geschiedenis

Dezer dagen worden gekenmerkt door de onzekerheid wat de toekomst ons zal brengen. Op mondiaal niveau zijn uiteraard de gebeurtenissen en het verloop van de oorlog in Oekraïne van het grootste belang; op lokaal niveau zijn dat de gemeenteraadsverkiezingen. Het zijn uiteraard onvergelijkbare grootheden, maar er ligt toch een verband en wel in het feit dat de geschiedenis van de mens ons leert dat we steeds geneigd zijn ons te richten op de toekomst, maar altijd speelt het verleden daarin een bewuste of onbewuste rol. We stellen ons steeds in op een nieuwe tijd, maar veelal is het niet de ratio maar de nostalgie dat ons handelen bepaalt, waardoor vooruitgang in sociaal opzicht voortdurend wordt vertraagd, soms zelfs geblokkeerd, alle moderne technologische ontwikkelingen ten spijt.

Even een rondje over de wereld ter illustratie. Het momentaan heetste hangijzer is natuurlijk het gedrag van Poetin die het Groot Russische Rijk wil herstellen, waarvan Kiev ooit het centrum was en die hij nu in puin dreigt te schieten om de oude luister en grootsheid te herstellen. Hetzelfde fenomeen zien we bij fanatieke moslims die voor hun strijd teruggaan naar de 7e eeuw en bij de volkeren uit het voormalige Joegoslavië, als ook bij de protestanten in Noord-Ierland met hun Oranjemarsen. Ze grijpen terug naar gebeurtenissen en veldslagen in een heel ver verleden, maar gebruiken c.q. misbruiken die om verhoudingen in het heden te bevestigen of te herstellen.

Feitelijk gebeurt het ook bij verkiezingen, al is dat uiteraard altijd zonder letterlijk bloedvergieten en een heel ander soort strijd. Zoals al gesteld, de achtergronden van de oorlog en die van de lokale verkiezingen zijn onvergelijkbaar, alleen het verleden speelt nagenoeg altijd bij beide mee. Er worden bij verkiezingen allemaal mooie plannen met al even fraaie vooruitzichten gesmeed om onze welvaart overeind te houden, maar feitelijk zijn het voornamelijk hersteloperaties. We willen immers zo graag ons vertrouwde landschap behouden met de rustieke boerderijen en daarnaast leuke woonwijken met speelruimte en in de achtertuin fraai aangelegde parken, die overgaan in bos in plaats van snelwegen en spoorbanen. Uiteraard moet er wel plek zijn voor onze eigen auto en voldoende energie om alle elektronica aan de praat te houden. Daarvoor voeren we weliswaar geen oorlog, maar willen behouden wat we hebben of denken kwijt te raken. En dat allemaal terwijl we weten dat onze huidige manier van leven in veel opzichten daar haaks op staat. Innovatie wordt renovatie als het niet met gedragsverandering gepaard gaat.

We houden te weinig en daardoor vaak te laat rekening met wat het verleden ons vertelt. Dat zien we bij Poetin en dat zien we in onze eigen achtertuin. Politiek wordt daardoor bijsturen, soms ten kwade zoals in Oekraïne, maar vaak met de beste bedoeling, maar nagenoeg altijd te laat. We moeten ons gedrag echt veranderen om die cyclus te doorbreken. De wens om het contract met Gazprom, waaraan de hele Veluwezoom gebonden is, laat zien dat het kan. Elke ontwikkeling biedt immers kansen. De permanente neiging naar de vlucht vooruit verhindert ons om achterom te kijken en te zien wat we kwijtraken; de achteruitgang van de natuur is daar het bewijs van. Stilstaan bij wat we hebben én dat koesteren én niet de geschiedenis willen herschrijven – dat is immers een illusie – maar er lering uittrekken en ons gedrag aanpassen, dat maakt dat er geen rekeningen vereffend hoeven te worden. Het blijkt voor de mens moeilijk zich te verzoenen met hetgeen we hebben en ons te richten op wat ons bindt in plaats van verdeelt. Wellicht lukt het ons, Poetin zeker niet.

Desiderius Antidotum

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.