Een Stief Kwartiertje: Orde op zaken

Een nieuw jaar kenmerkt zich veelal door twee aspecten: het goede voornemen en nagenoeg altijd vergezeld van zijn valkuil, oftewel de ontgoocheling bij de gestopte verstokte roker, die in de loop van januari uit pure wanhoop weer naar de sigaret grijpt. In het afgelopen jaar is duidelijk geworden dat we ons leven anders moeten inkleden dan we gewend zijn, maar evenzeer hoe we ons aan dat oude leven vastklampen, waardoor elke verandering op voorhand dreigt te sneuvelen op het slagveld van de goede voornemens. Overleven willen we, maar wel graag op de oude voet.

Twee jaar geleden kwamen rondom deze tijd de eerste geluiden van een opkomend virus, dat daarna de wereld in haar greep kreeg. Het maakte duidelijk dat alles zodanig met alles verbonden is dat geen lockdown dat kon doorbreken. Daarbij komen nog de klimaat- en de migratieproblemen, maar we voelen ons aan de Veluwezoom nog niet de vluchteling, die wanhopig de zee wil oversteken omdat aan de andere kant de redding wacht. We lezen weliswaar over grote stormen, branden, hitte- en koudegolven en vluchtelingenstromen, maar van wanhoop willen we vooralsnog niets weten.

We zijn echter in een bijna hopeloze strijd gewikkeld met de natuur. Elk weldenkend mens zal niet meer ontkennen dat er verbanden liggen tussen de grote problemen waar de aarde en dus de mensheid mee worstelt. Alles is nog steeds gebaseerd op groei en als dat onbeperkt doorgaat vreten we de aarde op. Of zoals Mahatma Gandhi ooit zei: de aarde kan voorzien in de basisbehoeften van de mens, maar niet in zijn hebzucht. Er is overigens niets tegen groei, maar dan moet de ecologische voetafdruk daaraan gerelateerd zijn, dus met CO2-taks en zo min mogelijk belasting van het milieu. En dat mondiaal. Al eeuwen slepen we van alles de wereld over, inclusief besmettelijke, maar ook luxe virussen. Het afgelopen decennium waren we hier overgeleverd aan de marktwerking, het inmiddels verbleekte kroonjuweel van driemaal Rutte. De markt zou alles oplossen, maar deed dat niet; ergo, het vergrootte de verschillen. Daar staat tegenover dat we hier geen socialistische heilstaat zullen stichten, want dat past niet in ons welbevinden. Liever rekenen we erop dat de wetenschap met haar technologische ontwikkelingen en permanente drang tot vooruitgang, gestuurd door kunstmatige intelligentie, ons zal redden. Die redding is even wenselijk als onzeker.

Uiteraard wilt u dit liever niet lezen. U wilt in uw auto blijven rijden en uw hond uitlaten op het Rozendaalse Veld. En u wilt weer op een terras zitten en naar een restaurant kunnen en vooral winkelen …eh… funshoppen, want corona heeft ons geleerd dat dit tot onze basisbehoeften behoort. Het mag allemaal, al zullen we die basisbehoeften moeten herdefiniëren, we zullen orde op zaken moeten stellen, een nieuwe voetafdruk plaatsen. Hopelijk doelt het nieuwe kabinet daarop met haar ‘omzien naar elkaar’. Dat kan, al is het even simpel als ingewikkeld. Simpel, omdat we veel kunnen veranderen door samen te werken, samenwerking heeft de mensheid immers veel gebracht, samen zoeken naar oplossingen. De vragen zullen zijn wat we echt nodig hebben, wat echt van belang is en kunnen we terug of vooruit naar een meer natuurlijk proces van eten, werken, spelen, liefhebben, dus voortbestaan? Leven vanuit een holistisch systeem waarin het geheel meer is dan de som der delen en alles samenhangt: bodem, natuur, mens, dier, voedsel en kosmos.

Ik ga vaker de hond uitlaten, het dier vindt dat het enige goede voornemen dat nooit mag sneuvelen.

Desiderius Antidotum