Restaurator Louis Huivenaar over de schoonheid van het harmonium

0213462_harmonium.JPG
.

DIEREN – De werkplaats van Louis Huivenaar, restaurator van harmoniums en celesta’s, lijkt ergens wel wat op een museum. Er staan tientallen muziekinstrumenten – sommige wachten op restauratie, andere tot zij een plekje vinden waar zij kunnen worden bespeeld. Bordjes met tekst en uitleg staan er echter niet. Alle informatie is keurig opgeslagen in Huivenaars hoofd, maar die deelt hij graag. Op zaterdag 6 november stelt hij zijn werkplaats open voor bezoekers.

Het restaureren van de instrumenten is niet alleen Huivenaars beroep, het is ook zijn passie. Zo mooi kan hij vertellen over de instrumenten in zijn werkplaats, hoe hij eraan komt en het werk dat hij er aan heeft. Van elk exemplaar weet hij feilloos het bouwjaar, de maker en vaak ook nog de geschiedenis op te sommen. “Zo’n familiegeschiedenis maakt het instrument nog mooier. Er zit vaak veel emotionele waarde aan een harmonium, omdat het bijvoorbeeld een erfstuk is. Het komt dan ook regelmatig voor dat een restauratie meer kost dan het instrument feitelijk waard is.”

Boudoir

Het harmonium is een toetsinstrument dat qua uiterlijk wat op een piano lijkt, maar technisch meer weg heeft van een orgel. Maar in plaats van dat hier grote metalen buizen aan te pas komen om het geluid te creëren, wordt bij een harmonium gebruik gemaakt van kleine metalen tongetjes waar de lucht doorheen wordt gedrukt. Dat maakt het een veel compacter instrument. “De eerste harmoniums stonden bij rijke Franse dames in het boudoir, later werd het instrument gebruikt in de salons en werd er frivole muziek op gespeeld”, vertelt Huivenaar. “Toen het harmonium steeds vaker in de kerk werd gebruikt, kwam het ook bij de gegoede burger in zwang en werd er vaker thuis muziek gemaakt. Het harmonium was goedkoper dan een piano en heeft in veel huishoudens vreugde gebracht.”

Leger des Heils

Huivenaar zelf raakte als kleine jongen betoverd door het harmonium bij de vieringen van het Leger des Heils. “Na de dienst sloop ik de hoek in om harmonium te bekijken. Ik zag de naam American Organ Co en was onder de indruk van dit Amerikaanse instrument. Later kwam ik erachter dat dat een Nederlandse onderneming was, het harmonium kwam gewoon uit Rotterdam. In 1975 kocht ik mijn eerste harmonium, ook eentje van de American Organ Co.” Zijn eigen exemplaar wilde hij goed onderhouden en Huivenaar verdiepte zich in de techniek van het harmonium. Het duurde niet lang voor hij verzoeken kreeg van andere harmoniumbezitters en hij er zijn tweede beroep van maakte. Na enige jaren zegde hij zijn baan als leraar op en inmiddels heeft hij al jaren een goedlopend bedrijf waarvoor hij klanten bezoekt over de hele wereld.

Expressief

Huivenaar raakt niet uitgepraat over de vele mogelijkheden die het harmonium biedt. “De meeste hebben verschillende registers en klavieren en de variaties zijn eindeloos. Er zijn er met letterlijk een dubbel klavier, met knie- en hakpedalen”, somt de restaurator op. “Je kunt op een harmonium heel expressief spelen, met veel gevoel. Door bijvoorbeeld heel lieflijke klanken te maken of het instrument te laten brullen.” Ook in uiterlijk zijn er vele soorten en maten, van eenvoudig tot uitbundig versierd, sommige zelfs met kandelaars of spiegels. In andere exemplaren is weer een celesta gebouwd, een instrument dat door middel van hamertjes een op een klokkenspel gelijkend geluid voortbrengt.
En Huivenaar heeft het allemaal. Zijn werkplaats staat vol met gerestaureerde instrumenten, harmoniums die hij verhuurt en instrumenten waar hij nog mee aan de slag moet. Daarnaast staan er stellingen vol materiaal, klavieren, toetsen, pedalen, bijbehorende krukken en noem maar op. “Ik gebruik zoveel mogelijk originele onderdelen bij mijn restauraties. Leer vergaat en moet je vervangen, maar ivoor en hout kun je prima hergebruiken. Kijk, hier staan twee bijna gelijke harmoniums. Het ene is in zo’n slechte staat, dat ik het andere erbij heb gekocht voor onderdelen.”

Open dag

Naast restaurator is Huivenaar taxateur en aangesloten bij beroepsorganisatie Federatie TMV. Op zaterdag 6 november, de Nationale Dag van de Waarde, houden hij en zijn collega’s open dag. Wie meer wil weten over harmoniums en celesta’s is dan van 11.00 tot 16.00 uur welkom in de werkplaats van Louis Huivenaar aan de Industrielaan 16a in Dieren (even doorlopen naar achteren). Huivenaar geeft rondleidingen, verzorgt desgewenst een minitaxatie en zal demonstraties geven. Daarnaast is er van 15.30 tot 16.00 uur een concert door duo Virtuoso, bestaande uit Reinier Korver en Mark Brandwijk. Zij spelen een programma dat in de 19e eeuw speciaal werd geschreven voor harmonium en piano.

www.harmoniums.com

1 REACTIE

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.