Home / Alle-Regiobode / Een Stief Kwartiertje: Rechten

Een Stief Kwartiertje: Rechten

Zo’n 1400 jaar geleden besloot de IJssel om niet langer naar het zuidwesten te stromen vanwege een verslechterde afvoer in de buurt van Zutphen; ze doorbrak een barrière en ging noordwaarts stromen richting de Zuiderzee. Wat later ontstond er weer een verbinding met de Rijn en zodoende konden de inwoners van Brummen, Doesburg en Rheden de IJssel weer stromend zien, maar dan de andere kant op. Voor zover bekend was de menselijke invloed beperkt, zo niet afwezig; de natuur doet wat haar goeddunkt.

De Veluwe met haar zoom bestaat al wat langer, die is er al sinds de voorlaatste ijstijd en voor zover er toen vroeg-menselijke activiteit was bij haar ontstaan had die geen invloed op de gebeurtenissen.
In de huidige tijd is de IJssel een veredeld kanaal, maar heeft ze de laatste decennia iets meer ruimte gekregen, omdat ze zich afgeknepen voelde en soms rebelleerde door over de dijk te springen. De ruimte is uiteraard door de mens gelimiteerd. De Veluwe is een uitgestrekte camping geworden met plukjes naaldbomen. Buiten de bebouwing mag ze hier of daar nog een beetje stuiven, als het maar binnen de door ons bepaalde perken blijft; de mens doet wat haar goeddunkt.
Aan de IJssel en de Veluwe is nooit wat gevraagd. Het water stroomde natuurgetrouw voorbij en het Veluwse zand ging een verbond aan met de bomen die een plek zochten om te groeien; zo hielden ze elkaar vast. Ze hebben allebei historische rechten, maar ze hebben pas wat aan rechten als die ook erkend worden door de boven hen gestelden, wij dus.

Tot halverwege de vorige eeuw trokken mens en natuur in zekere zin samen op. Af en toe was er hier of daar wat wrevel, waarbij soms de een, soms de ander slachtoffer werd, maar ze leefden toch in een betrekkelijke harmonie met elkaar. De laatste halve eeuw is de mens echter bezig een klimaatcrisis te scheppen en dreigt de andere organismen daarin mee te slepen. We noemen het ecocide, de uitroeiing van het ecosysteem. Of het zover komt is aan ons.
Alle organismen, zelfs een deel van de mensheid zelf, doen wanhopige pogingen om te kunnen voortbestaan en de meest cruciale vraag van deze tijd is dan ook wie er opkomt voor de rechten van de natuur en van alle organismen die van haar afhankelijk zijn. De mens komt sowieso goed voor zichzelf op, maar de angst bestaat dat de gekozen strategie de problematiek eerder verergert dan verbetert. Binnen de mensheid is er in ieder geval verdeeldheid, ook aan de Veluwezoom. Aan de ene kant zien we de mens, die de natuur gedoogt zolang die maar niet in de weg staat. Die mens wordt belichaamd door de heer Jansen van Résidence Roosendael, die nooit van een kapvergunning gehoord heeft, laat staan dat hij bomen als een mede-organisme ziet. Aan de andere kant heeft men in Brummen een landschapsbiografie uitgebracht, waarin de natuur wordt gezien als medebewoner, al dan niet ondergeschikt aan ons.

We moeten huizen bouwen om ons dichtbevolkte landje nog wat bevolkter te maken, daarvoor moet de veestapel inkrimpen vanwege de stikstof en de laatste restjes natuur moet manmoedig bewaakt worden tegen de oprukkende zonneparken en de allesoverheersende windmolens. Ons landje wordt voller dan vol, zeker nu het zich laat aanzien dat er weer een neoliberaal kabinet komt en dat heeft groei nog steeds hoog in hun vaandel staan. Aan het water, de bomen en de dieren wordt niets gevraagd. Het wordt tijd dat die weer een barrière doorbreken.

Desiderius Antidotum

Lees ook

Business & Shopping: Gezellig op de koffie bij De Heeren van Rheden

RHEDEN – In oktober runnen Maurice en Harm al weer drie jaar vol trots hun …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.