Home / Doesburg-Regiobode / Blijvende aandacht voor dwangarbeiders uit Doesburg

Blijvende aandacht voor dwangarbeiders uit Doesburg

DOESBURG – Half november vorig jaar deden Henk IJbema en Léon van Westen een oproep: wie zijn de Doesburgers op deze foto? Publicatie van de foto heeft veel losgemaakt en de onderzoekers hebben meerdere telefoontjes en e-mails ontvangen met interessante informatie. Ondertussen wordt vanuit De Roode Tooren gewerkt aan een blijvende herinnering aan de tien Doesburgse dwangarbeiders die op 14 november 1940 omkwamen in een kamp in Berlijn.

Op de foto staan zeven mannen uit Doesburg. Zeven heren uit Doesburg poseren voor een groepsfoto. Ze vertrokken op 25 augustus 1940 naar een werkkamp in Berlijn, waar ze zwaar werk moesten verrichten in de oorlogsindustrie. Ze staan fit, monter en in hun zondagse pak op de foto, dus het lijkt erop dat het kiekje is geschoten vlak na aankomst in het kamp. Linksboven staat bakker Arnold Groot-Wassink, op dat moment 24 jaar. Hij heeft de oorlog overleefd en overleed op 9 september 1986 op 70-jarige leeftijd.
IJbema kreeg de foto van Arnolds zoon Henk Groot-Wassink (84). Het zette hem aan om verder onderzoek te doen naar Doesburgse dwangarbeiders en de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in Doesburg. Samen met Léon van Westen, geboren in Doesburg en thans woonachtig in Westervoort èn ver familielid van één van de omgekomen dwangarbeiders, dook hij voor HetHuisDoesburg het verleden in.

Veel herkenning

Zo herkent een zoon van Frederikus Kruis zijn vader, zitten op de stoel in het midden. De in Angerlo geboren Kruis was op dat moment 38 jaar oud. Hij kwam terug naar Doesburg en overleed in 1982 op 79-jarige leeftijd. Een kleinzoon herkent Hendrikus Johannes Kelderman, een zwager van Frederikus Kruis, zittend rechts op de grond, met sigaret. Deze Doesburger, geboren in 1901, overleed in 1983 op 81-jarige leeftijd in zijn geboorteplaats.
Rinus Rabeling van museum De Roode Tooren in Doesburg herkent zijn vader, Gradus Marinus Rabeling, links op de grond met het brood op zijn knie. Ook deze geboren Zelhemmer (1897) keert terug naar Doesburg en overlijdt in 1958 op 60-jarige leeftijd in Doesburg.
Naar de identiteit van de overige drie mannen wordt nog gezocht. IJbema is voornemens bij oud-Doesburgs op bezoek te gaan zodra de coronamaatregelen dit toestaan. Ondertussen blijft de vraag uitstaan: wie kent de namen van de drie overige mannen? Wie meer weet, kan contact opnemen met Henk IJbema via tel. 0313-471612 of henkijbema@outlook.com.

Daarnaast kregen Henk IJbema en Léon van Westen veel reacties van lezers die geen relatie hebben met de mannen op de foto, maar wel met het onderwerp ‘dwangarbeid’ binnen hun families. De onderzoekers delen hun kennis en informatie over hun zoektochten. IJbema: “Je merkt dat het onderwerp nog in veel families leeft. Zo schrijft een van de bellers een boek over zijn vader, ook een dwangarbeider die de oorlog gelukkig heeft overleefd. Hij was heel belangstellend en vroeg ons hulp bij een ontbrekend document voor zijn boek. Het is mooi om elkaar op die manier verder te helpen.”

Monument

IJbema heeft inmiddels wel een bezoek gebracht aan nabestaanden van de dwangarbeiders Buenk, Nachtegaal en Demmink. Zij kwamen op 14 november 1940 om in Berlijn, toen een neergeschoten Britse bommenwerper neerstort op hun barak in het kamp waar zij verblijven. IJbema: “Zij waren zeer verrast en spraken hun waardering uit dat er na 80 jaar zoveel aandacht is voor hun omgekomen vader of opa. Door het detailonderzoek en uitleg werd het verhaal en de toedracht van de gebeurtenissen destijds voor hen nu eerst een stuk duidelijker, maar ook emotioneel. Het gemis en verdriet is nooit weg en komt op deze wijze weer heel dichtbij.”
Bij de noodlottige gebeurtenissen op 14 november 1940 kwamen tien Doesburgers om. Zij rusten in een graf in Duitsland. De nabestaanden van bovengenoemde heren, maar ook anderen die deze tien willen gedenken, zouden graag zien dat er een herinneringsplek komt in Doesburg, met daarop de namen van deze tien slachtoffers. Hier is in het verleden wel aandacht voor gevraagd, maar het is nooit tot een monument gekomen. Inmiddels heeft het bestuur van streekmuseum De Roode Tooren het initiatief genomen om voor de tien omgekomen Doesburgse dwangarbeiders een blijvende herinnering in de stad te realiseren. Het bestuur is in overleg met de gemeente Doesburg en hoopt later dit jaar iets te kunnen onthullen.

Lees ook

Echtpaar Van Blokland draagt Mosterdfabriek over aan jonge ondernemer

DOESBURG – Dat Doesburg nog steeds bekendstaat als Mosterdstad, is de laatste veertig jaar te …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.