Home / Nieuws / Rhedenaar maakt documentaire over vroege middeleeuwen

Rhedenaar maakt documentaire over vroege middeleeuwen

RHEDEN – Student geschiedenis Thomas Wijnands, geboren en getogen in Rheden, heeft zich een flink project op zijn hals gehaald. Met zijn stichting Past Present wilt hij een documentaire maken over Hamaland, waar zijn geboortegrond in de vroege middeleeuwen deel van uitmaakte.

Thomas (24) studeert geschiedenis in Utrecht en staat aan het begin van de afrondende fase. Dat betekent dat hij binnenkort moet beginnen aan zijn scriptie. Als onderwerp koos hij Hamaland, het graafschap in de vroege Middeleeuwen waartoe ook het dorp Rheden behoorde. Hierbij plaatst de historicus meteen een voetnoot: “Het wordt wel een graafschap genoemd, maar dat is eigenlijk geen juiste term. In die tijd lagen er geen grenzen zoals nu. Ik noem het een invloedsfeer en die van Hamaland was heel groot. Hamaland strekte zich uit van Oosterbeek tot Deventer, van Elten tot de duivelsberg bij Nijmegen. Maar ook delen van Drenthe en Friesland maakten enige tijd deel uit van Hamaland.”

Stamboom

Hoe het ook zij, Hamaland is bij het grote publiek onbekend en onbemind, maar daar gaat Thomas verandering in brengen. “Er is zo weinig bekend over Gelderland in de periode tussen de Romeinen en de graafschappen van de late middeleeuwen. En dat terwijl er in de periode van 800 tot ongeveer 1020 zoveel gebeurde in deze regio.” Zelf is hij ondertussen al jaren bezig met de geschiedenis van Hamaland. Hoe meer hij er over te weten komt, hoe meer de mensen uit die tijd voor hem gaan leven.
Het begon voor Thomas allemaal met Wichman van Hamaland, die opdook op een familiestamboom van zijn familie. “Ik ben destijds op internet gaan zoeken en kwam erachter dat Wichman in de vroege middeleeuwen leefde. Hij heeft onder andere de kerk in Elten gesticht. Achteraf blijkt dat die stamboom waarschijnlijk helemaal niet klopt, maar ik vind het mooi dat zo’n historisch figuur misschien wel zijdelings bij mijn familiegeschiedenis hoort.”
Jaren later komt Hamaland bij toeval weer op Thomas’ pad. In een boekje over de Rhedense kerk vindt hij een afbeelding van een oorkonde uit 960, waarin melding wordt gemaakt van de overdracht van de kerk aan het Klooster van Maagdenburg. De kerk is gelegen in Hamaland. “Het bleek dus dat het huidige Rheden, mijn geboorteplaats, ook tot Hamaland behoorde. Al bestond het destijds niet meer dan een houten kerkje, een hof en een paar boerderijen.”

Game of Thrones

Thomas grijpt zijn scriptie aan om verder in de geschiedenis van zijn geboortestreek te duiken, maar ziet meer in het onderwerp. “Ik wil anderen ook kennis laten maken met dit stukje geschiedenis. Juist omdat er zo weinig over bekend is.” Om het voor iedereen toegankelijk te maken, werkt hij aan een documentaire. “Video is een heel mooie manier om de geschiedenis in beeld te brengen. Ik ben historisch onderzoeker, maar zie mezelf meer als verhalenverteller. Zo maakte ik ook al documentaires voor het pop-up museum Rheden in Oorlogstijd, dat begin dit jaar in Velp gevestigd was.”
En wie denkt dat geschiedenis saai is, heeft het mis. Thomas omschrijft gebeurtenissen die volgens hem in een serie als Game of Thrones niet zouden misstaan, over verraad en intriges. Neem bijvoorbeeld het gedoe over de erfenis van Wichman, waar we het eerder over hadden. “Wichman liet de helft van zijn erfenis na aan stift Elten, een klooster voor adellijke dames. De andere helft werd verdeeld onder zijn dochters Liutgardis en Adela. Daar wordt het interessant, want Liutgardis was abdis van het stift, dat dus het overgrote deel van de erfenis op zou strijken. Adela heeft jarenlang gevochten tegen deze verdeling van de erfenis. Er gaan verhalen dat haar man Balderik met speren het klooster heeft belaagd en zelfs dat Adela haar zus Liutgardis zou hebben vergiftigd.”
Thomas zoekt in zijn documentaire antwoord op vragen als wat Hamaland nou precies voor gebied was, waar het lag en wat er zich allemaal heeft afgespeeld. Acteurs geven gestalte aan belangrijke personen uit die tijd en Adela zal zeker een belangrijke rol gaan spelen.

Crowdfunding

De film wordt gemaakt onder de vlag van stichting Past Present en Thomas krijgt in zijn onderzoek hulp van mede-bestuurslid Gerben Zweers, die studeert voor docent geschiedenis. Samen met het derde bestuurslid, Mats Uiterwijk, hebben zij al een grote groep mensen gevonden die mee gaan helpen bij het realiseren van de documentaire. “We krijgen hulp van een regisseur, cameramensen, iemand die de animaties voor haar rekening neemt, noem maar op. Allemaal jonge mensen die heel enthousiast zijn en graag mee willen werken.” Past Present heeft een mooie subsidie ontvangen van de Provincie Gelderland en is een crowdfunding gestart om de rest van de kosten te dekken, een link is te vinden op www.docu-hamaland.nl. Het is de bedoeling dat de documentaire in september volgend jaar in première gaat.

Foto: Linda Peppelman

www.docu-hamaland.nl
www.stichtingpastpresent.nl

Foto: Thomas Wijnands bij de Dorpskerk in Rheden, in de vroege Middeleeuwen gelegen in de regio Hamaland

Lees ook

Doesburg Vertelt: Margreet Frankot: ‘De schat in het postkantoor’

Zo’n honderd jaar geleden vond een bouwvakker op de zolder van het voormalige postkantoor van …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.