Home / Alle-Regiobode / Een Stief Kwartiertje: Moedertje

Een Stief Kwartiertje: Moedertje

We leven in een wonderlijke wereld. Zo besloot Moedertje Natuur in de voorlaatste ijstijd, zo’n 200.000 jaar geleden, om de Veluwe te scheppen en daarmee ook de Veluwezoom. Een zoom geeft een grens aan en dat bleek aan de zuidkant de IJssel te worden, al kon Moedertje dat toen nog niet allemaal voorzien. Wel had ze al bedacht dat het logisch zou zijn dat water van hoog naar laag zou stromen, dat had zo zijn voordelen, meende ze, anders had ze weer erg ingewikkelde geologische processen moeten verzinnen en ze wist niet waartoe dat zou leiden. Van hoog naar laag was goed te volgen, vond ze en ze was tevreden over het geschapen landschap. Best aardig, dacht ze bij zichzelf.

Het zal u niet zijn ontgaan dat wij in de afgelopen decennia in een bijna hopeloze discussie zijn verzeild geraakt met Moedertje Natuur. Voortdurend getuigen wij van onze liefde voor haar, roemen haar schoonheid ondanks haar hoge leeftijd, waarderen haar doorzettingsvermogen, haar weerstand en dapperheid, maar onderwijl doen we amechtige pogingen het landschap en de natuur volledig naar onze hand te zetten. Moedertje is immers ook onvoorspelbaar en dat brengt onzekerheid met zich mee en wij willen verzekerd zijn, voor alles en overal.

Door het hoogteverschil tussen het Veluwe massief en de uiterwaarden van de IJssel stroomt het water middels kwelbeken en ondergrondse kanaaltjes al sinds vele eeuwen en al kabbelend naar de IJssel. Maar dat moest van ons toch een beetje sneller, dus werden er kaarsrechte beken en sloten gegraven, zodat het water eerder de IJssel bereikte en we geen natte voeten kregen, onze kelders niet te vochtig werden, onze aardappels en granen niet verzopen en onze landbouwmachines niet vastliepen in de modder. Voordien lieten we er onze molens op draaien, het begin van de industrialisatie. Dat is allemaal niet in overleg gegaan met Moedertje en die voelde zich in haar eer aangetast. Toen bleek dat het geen gezamenlijk probleem was heeft ze dat op min of meer subtiele wijze laten weten, maar die boodschap is niet overgekomen. Dus ging ze uiteindelijk in de aanval en heeft ze de waterkraan goeddeels dichtgedraaid, niet voor altijd maar inmiddels toch al een paar jaar. Dat werkte, zij het enigszins. We schrokken wel, maar waren niet op voorhand van plan ons gedrag aan te passen; sterker nog, de afgelopen week werd bekend dat wij op onze beurt de tegenaanval hebben ingezet: we gaan het water van beneden naar boven laten stromen.

Er zijn plannen om het IJsselwater te zuiveren en middels pijpleidingen de Veluwe op te laten stromen om het daar via vennen in de grond te laten sijpelen en van daaruit uiteraard weer terug te laten stromen; aan- en afvoer moeten gecontroleerd en evenwichtig zijn. Het is technisch mogelijk, kost een paar centen, maar dan hebben we het weer in de hand. Zo denken we de oude verhoudingen te herstellen; we zullen Moedertje leren en laten weten wie de baas is.
Vroeger waren wij, mensen, een onderdeel van de natuur, maar nu is de natuur een onderdeel van onze infrastructuur geworden. Wij bepalen waar de natuur zich mag vestigen, wellicht zelfs waar het zich naar eigen inzicht mag ontwikkelen, weliswaar binnen gestelde grenzen. Dat zal nog wel wat spanningen geven, want Moedertje zal zich niet zomaar gewonnen geven. Onlangs werd dat al duidelijk toen bleek dat ze een virusje achter de hand had.
We mogen ons nog steeds verwonderen over de natuur, maar meer nog verwondert de natuur zich over ons.

Desiderius Antidotum

Lees ook

Retrospectief: De opgeblazen molen

Op 11 juni 1937 werd deze foto, onder de belangstellende blikken van een handvol passanten …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.