Home / Alle-Regiobode / Retrospectief: Staking personeel ALBA 1925

Retrospectief: Staking personeel ALBA 1925

Aan het Apeldoornsch Kanaal in Oosterhuizen stond tot 1989 een grote kalksteenfabriek. Omdat het witte stenen waren, noemde oprichter en eigenaar E. Lijphart zijn fabriek toepasselijk ALBA, wat ‘wit’ betekent. Op deze plek tussen Beekbergen en Loenen was een berg, die Scherpenberg werd genoemd. Dit zand bleek uitstekend geschikt te zijn voor de fabricage van bouwstenen. Via de spoorlijn Apeldoorn-Dieren met een aftakkingslijntje werd het benodigde kalk met een treintje aangevoerd. Zand en kalk ging na samenvoeging in de oven. Het vervoer van de geproduceerde stenen gingen via het Apeldoornsch Kanaal met de speciale ALBA-boten.
De eigenaar verdiende fors aan de snel gestegen omzet. Maar er was bij het personeel onvrede, zowel over de toegekende beloning voor geleverde arbeid als over de slechte arbeidsomstandigheden. Het heeft in 1925 geleid tot een staking van bijna het voltallige personeel. Dit omdat men het beu was hard te werken voor een mager salaris van twaalf uur per dag werken. Voor zes dagen werken kregen de mannen slechts een ‘fooi’ van 14 gulden en 56 cent in het loonzakje.
Het was voor de meeste mannen smerig, koud en ongezond werk, waarbij flink aangepakt moest worden. Bijna alle mannen deden mee aan de staking in 1925. Bij de poort werd gepost. Wie toch per se wilde werken, werd gedreigd met in het kanaal smijten.
Helaas liep het voor alle mannen slecht af. De directie hield voet bij stuk en wilde geen loonsverhoging geven. Er werden andere mannen aangenomen. Deze verdienden ook niet meer. De eerste tijd werd er veel afval gemaakt door niet ervaren werkers. Het ‘tasveld’ stond er vol mee.
Het laat zich raden dat er veel armoede was bij de stakende arbeiders. Om toch hun gezin te kunnen onderhouden meldde men zich noodgedwongen weer aan bij Lijphart. Hij had geen medelijden met de harde werkers. Zij konden weer beginnen maar voor een nog lager loon! Wat een nederlaag voor deze moedige mannen…
De berg Scherpenberg werd totaal afgegraven en de gravers gingen de bodem in. Er ontstond een meer van ruim 15 meter diep. In 1989 werd de ALBA gesloten en enkele jaren later afgebroken. Thans is het een afgesloten natuurgebied en werd enkele malen verkocht.

Op de foto staan: Bovenste rij: Berend Zwierenberg, Wolters, Streppel, Tinus Bourgonje, Tinus Zuetenhorst en Antoon van Haren
Tweede rij: Gerit Hendriks, Willem Schotpoort, Gerrit Modderkolk, Roelof Kaal, Albert Zeyseink, Evert Modderkolk, Gerrit Jan Nieuwenhuis, Ruth Modderkolk, Theo Arendsen, Willem Dieseraad
Derde rij: Berend Nolsink, E. Tijmans, Jan Hendriks, Kobus Hof, Jaap Alberts, Bernard Nieuwenhuis, Jan Davelaar, Jan Hulleman. Kerkmeijer, Gerrit Voskamp en Gerrit Zuetenhorst
Onderste rij: Dorus Dolman, Gerrit Draaier, Willem Gerritsen, Jan Kas, Derk Steetsel. Gerrit Schotpoort, Rouwenhorst en Van der Haar

Lees ook

Business & Shopping: De Pronckereyn in Velp gaat sluiten

VELP – De Pronckereyen aan Den Heuvel 12 in Velp gaat sluiten. Deze week is …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.