Home / Doesburg-Regiobode / Getuigen gezocht voor documentaire over Philippus Gastelaars

Getuigen gezocht voor documentaire over Philippus Gastelaars

DOESBURG – In 2019 is het 75 jaar geleden dat de Doesburgse drogist Philippus Gastelaars, in het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog, door de Sicherheitsdienst (SD) werd vermoord. Een gebeurtenis die tot op de dag van vandaag zijn sporen nalaat in Doesburg. HetHuisDoesburg en Doesburg TV slaan de handen ineen om een documentaire te maken waarin de gebeurtenissen die tot deze daad leidden vast te leggen.

Philippus Gastelaars (1891-1944) in Ellecom werd doodgeschoten op het terrein van SS Schüle op Landgoed Avegoor te Ellecom. De indirecte aanleiding was het verzet in de Achterhoek, dat in Rheden wapens wilde gaan halen. Deze actie liep echter totaal mis. De mannen vertrouwden de zaak onderweg al niet en ze stapten in Doesburg uit. Twee van hen, Jan Ket en Gerrit de Vries, gingen op de fiets naar Rheden om poolshoogte te nemen, maar zij liepen bij de Ellecomse draai in een vooropgezette val. Cees Ruizendaal werd in Doesburg gevonden en door de SD doodgeschoten op het binnenplaatsje van de familie Berendonk (nu de Philippus Gastelaarsstraat, toen de Beitelstraat). Zijn maat Gerrit Wiechert Kleisen werd samen met drogist Gastelaars gevangen genomen en afgevoerd naar Avegoor. Gastelaars werd later op de avond, zonder enige vorm van proces, door de SD doodgeschoten. Kleisen werd later gefusilleerd in de duinen van Overveen bij Haarlem.

De dramatische gebeurtenis verdween mettertijd uit het geheugen van de stad en haar inwoners. De Doesburgse journalist Jan Bloemendaal schreef in Het Doesburgs Streekblad van 1969: ‘Met het voortschrijden der tijd vervaagt alles en bovendien houden de actuele gebeurtenissen onze aandacht vast.’ Het merendeel van de (nieuwe) inwoners van Doesburg en de opgroeiende jeugd kennen de naam Gastelaars en de achtergrond van het binnenplaatsje van Berendonk nauwelijks. Een plaquette en een straatnaam zijn de enige overgebleven ‘zichtbare’ herinneringen, maar daar loop je gemakkelijk aan voorbij.

Ondanks het verstrijken van de tijd, drukken de traumatische naoorlogse ervaringen van de in 1944 betrokken families ook anno 2019 nog een zwaar stempel. En ook buren van de familie Gastelaars en hun respectievelijke nabestaanden ondervonden moeilijke naoorlogse jaren en hebben blijvende littekens. “Uit respect naar alle nabestaanden mogen wij daarom deze misdaad en ieders inbreng van toen niet verloren laten gaan”, aldus Henk IJbema van HetHuisDoesburg. HetHuisDoesburg is een organisatie van vrijwilligers die zich bezighoudt met de geschiedenis van de stad Doesburg. HetHuisDoesburg maakt deel uit van Vereniging het Badhuis.

IJbema zocht persoonlijk contact met nabestaanden van de betrokken families. Dat leverde materiaal op waarmee een aantal feiten en aannames over de gebeurtenissen van 75 jaar geleden nu (deels) bevestigd kunnen worden, en duidelijker uitgelegd aan de nieuwe generaties. Met alle beschikbare informatie gaat HetHuisDoesburg een documentaire maken in samenwerking met Doesburg TV. “Een documentaire op film is, vergeleken met het geschreven woord, eenvoudiger en sneller over te brengen op bijvoorbeeld basisscholen, of tijdens WO2-evenementen”, legt IJbema deze keuze uit.

Er is al veel bekend, maar toch doet IJbema nog een dringende oproep. “We zoeken oud-Doesburgers of anderen die op donderdag 20 april 1944 ooggetuige waren van deze verzetsdaad of er om andere redenen meer over kunnen vertellen. Ook doen wij een beroep op nabestaanden die informatie kunnen verstrekken of een bijdrage kunnen of willen leveren. De aanstaande documentaire vormt een aanvulling op het Doesburgs Historisch (digitaal) Erfgoed.”

Wie meer weet over deze gebeurtenissen en ervaringen of informatie met Het Huis Doesburg wil delen, kan contact opnemen met Henk IJbema via tel. 0313 – 471612 of henkijbema@outlook.com.

Lees ook

Becoming Astrid bij Filmhuis Doesburg

DOESBURG – Filmhuis Doesburg vertoont komende week de film Becoming Astrid, over schrijfster Astrid Lindgren. …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.