Home / Alle-Regiobode / Retrospectief: Emailleerfabriek de Ysel

Retrospectief: Emailleerfabriek de Ysel

Deze week in Retrospectief een kijkje in Spankeren, waar we de bedrijfshallen van emailleerfabriek Edy zien. Edy is een afkorting van Emailleerfabriek De Ysel. Deze foto is ergens tussen 1916 en 1920 gemaakt en toont de zijkant van de grote fabriek aan het Apeldoorns Kanaal.

Het bedrijf werd in 1916 gesticht door Arie Schotsman, Schotsman was een geboren op 12 december 1881 te Hoorn. Hij studeerde aan de Hoger Beroeps School in Hoorn en na deze studie werkte hij een tijdje in een drukkerij in Edam en weer later bij het Technisch Bureau in Amsterdam. Op 35-jarige leeftijd had hij genoeg gespaard om een terrein in Spankeren te kunnen kopen. Het lag aan het Apeldoorns Kanaal en tegen de spoorlijn aan en met dus goede verbindingen voor aan- en afvoer van grondstoffen en producten.

Edy maakte bijna alles voor het huishouden: pannen, petroleumstellen, wasmachines, emmers, zeep-zand-sodabakjes, vergieten, kannen en noem maar op. Zware machines forceerden en stampten metaal in de juiste vorm, immense ovens – in de tijd waarin deze foto werd gemaakt nog gestookt met hout – bakten daar het enorm slijtvaste email op. Het was een bezigheid die deels geautomatiseerd was, maar die op het hoogtepunt van Edy, zo vlak voor de oorlog, toch nog aan zo’n vijfhonderd mensen werk bood.

Net na de oorlog stond Aries zoon Jan Schotsman aan het roer. Hij nam het stokje over van zijn vader, die op 22 april 1945 overleed. Na de oorlog ging het echter, ondanks de niet geringe inspanningen van Jan, ook bergafwaarts met Edy. Plastic verdrong het email van de markt en in 1969 verkocht de familie Schotsman de fabriek aan Hagemeijer. Vijf jaar later viel het doek voor Edy, al bleef het merk wel bestaan voor allerhande producten. Tot op de dag van vandaag zelfs. In 1978 vielen de grote en kenmerkende schoorstenen van de Edy onder de explosies van een sloopbedrijf en werd de fabriek, die 20.000 vierkante meter groot was geweest, voor een flink deel afgebroken. Wat er in Spankeren nog aan herinnert zijn enkele namen – de Edyweg en de Edybrug – en een paar overgebleven bedrijfshallen, waarin zich bedrijven hebben gevestigd.

Lees ook

Een Stief Kwartiertje: Zichtlijnen

Het park Daalhuizen in Velp moet deels gesloopt worden om het in de oude glorie …

One comment

  1. LS
    Met belangstelling las ik uw artikel. U schrijft over de Hogere Beroeps School maar ik vermoed dat dit een onjuiste interpretatie is van HBS zinde Hogere Burgerschool. Elders op het internet is te lezen dat hij 3-j-c volgde en dat zal vermoedelijk de driejare cursus zijn geweest. Arie Schotsman doorliep dus niet de gehele HBS van 5 jaar.
    Voor de volledigheid: het kanaal heet Dierens-Apeldoornskanaal

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.