Home / Alle-Regiobode / Foi foi: Onze erkende streektaal…

Foi foi: Onze erkende streektaal…

De laatste tied heur ie druk proaten oaver ut dialect, onze streektaal. Eindelijk(foi, foi wat hef dat lange eduurd) is ons dialect, dat ze met un geleerd woord ut Nedersaksisch nuump, deur de hoge heren erkend als un taal. Wie doet noe niks meer onder veur ut Fries, Limburgs en Gronings. Wie bint noe un taal woar wie trots op mot wèzen. Ut dialect verschilt heel wat met ut ABN, zoals ze ut gewoon Hollands nuump. Ut is veul gemeudelijker. In de streektaal ku’j met weinig woorden heel veul en zo mooi zeggen.
Ut mooie van ut dialect is da’j mekare heel goed kunt verstoan maar ok krek kunt heuren woar iemand vandan kump. Hier klink ut Oost Veluws heel anders as de spraak op de Noord Veluwe. In disse regio bint d’r ok veul verschillen per dorp. Ut Dèventers klink heel anders dan iemand die uut Zutphen kump. Ok in de richting van Armhem klink ut ok weer iets anders. Vake wördt d’r veur sommige dingen ok heel andere woorden gebruuk. Dat verschilt per streek. Zo proat de luu uut Hoenderloo heel anders as de luu in Bèèkbargen wat d’r dichtbie lig. Toch mooi. Ut is un roadsel hoe dat noe vrogger is begonnen.
Arg jammer dat in disse streek ut proaten van ut dialect stark achteruut löp. Sommigen hadden verwacht dat ut nog slimmer zol goan. In Twente en de Achterhoek geet dat bèter. Veul olders leert de kinderen ABN umdat ze anders op schole un achterstand heb, maar dat kan anders. Ie kunt ze tweetalig opvoeden, zowel plat as Hollands. Wel iets meer wark, maar wel un verrijking veur de talenkennis van ut kind.
Ut proaten mag minder wörden, maar ut schrieven in ut dialect wördt zeker niet minder. D’r komp nog steeds buuksies uut. In disse streek was ut vooral Hermen Bomhof uut De Beemte bie Apeldoorn die veul in dut dialect hef eschreven en eproat. Zien bekendste gedicht is Langs ut hofpad van mien vader.
Maar d’r bint nog meer platschrievers ewes die ik hier effen wil nuumen. Gradus Hogeweij uut Bèèkbargen hef ok veul eschreven. Mooie gedichten en zien proatjen in ut Klaverblad, Zo zut Knelis ut. Uut Lieren komp de zusters Dien Ter Horst-de Groot en An Jochems-de Groot. In hun lèven maken ze veul gedichten en traden samen ok op met verhaaltjes en gedichten. Oaver van alles en nog wat maken ze mooie riemsels.
In Hall woont nog altied Martha Beker-Schuite. Noa un lang druk lèven geniet ze van de olde dag. Zee is altied actief ewes met de penne en optredens. Ze hef veul buuksies emaak met heur gedichten en verhalen. Heel bekend bint van heur bint de Veluwse Spreukenkalender. D’r bint nog wel meer mensen die in ut dialect leuke verhaaltjes weet te schrieven en ok veurdragen. Johan en Henny uut Loenen heb dat heel veul joaren edoan. De dialectclubs uut Loenen en Rheden doet ok alle moeite om ut dialect in ere te hollen. Jammer dat ut ledental terug löp. Olderen bint d’r nog wel maar jongeren mot d’r ok bie kommen. Misschien dialectlessen op schole? Noe ons dialect dus un erkende taal is mot wie zeker niet schamen um dit te proaten woar ut kan. Onze moedertaal mo’w in ere hollen!

Goed goan,
Martien, de Platschriever uut Loenen

Verander bie oezelf wa’j fout vindt bie anderen

Lees ook

Een Stief Kwartiertje: Terug naar het voorjaar

Het is vermoeiend en iedereen zal het beamen: het virus beheerst momenteel ons leven, de …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.