De drijfveren van een strijd tegen onrecht

ELLECOM – Joop Zijlstra is een beetje een bekendheid geworden in de gemeente Rheden. De 82-jarige Ellecommer is namelijk een gedreven en zeer kritische volger van de Rhedense gemeentepolitiek. En daarbij zoekt hij niet alleen naar wat in zijn ogen rechtvaardigheid is, maar ook de openbaarheid. "Want mensen moeten weten hoe erg het is", verklaart hij.

Hoewel hij menig brief en e-mail schrijft, vindt hij zichzelf geen veelschrijver, met de daarbij horende negatieve klank. Veelschrijvers zijn volgens hem mensen die schrijven om het schrijven, alleen om dwars te liggen. En dat vindt Joop Zijlstra niet van zichzelf. "Ik schrijf omdat ik dat móet doen. Er is veel mis en dat laat ik niet over mijn kant gaan. Veel liever zou ik geen reden meer hebben om te schrijven."

Het gaat in dit verhaal niet over de vele zaken die in de ogen van Zijlstra niet deugen in de gemeente Rheden. Hart voor Dieren, de Traverse, de plannen voor het stationsgebied in Dieren, het kappen van bomen, de plannen voor vernatting in Ellecom, de faunatunnels bij Ellecom en De Steeg. Joop Zijlstra volgt het belangstellend, verdiept zich er in, vormt zich er een mening over en laat het weten als het volgens hem niet goed is. En hij wordt pas helemaal hels als hij een verborgen agenda in iets vermoed. Vriendjespolitiek, belangenverstrengeling, de wijze waarop de adel wordt voorgetrokken, politieke onbenulligheid, hij kan er enorm boos om worden. En toch is hij geen boos mens. In tegendeel. Zijlstra is een amicale, vriendelijke man. Beleefd en welwillend. Met gevoel voor humor en niet zonder zelfspot. Maar hij laat zich niet met mooie woorden een mening opdringen die hij niet kan delen.

Joop Zijlstra was Jezuïet. Hij trad 61 jaar geleden in bij die katholieke orde. Op latere leeftijd. Na een opleiding aan het Canisius Sollege in Nijmegen – overigens gesticht en in die tijd geleid door de Jezuïeten – en de dienstplicht, besloot hij als twintigjarige in te treden. "Voor God en de Kerk", zegt hij. "Maar vijftien jaar later was daar niets meer van over. Sprookjes wilde ik mensen niet doorvertellen. Behalve dan mijn kijk op de man van Nazaret. Maar dat is geen sprookje. Dat is een drama dat we dagelijks kunnen beleven, als we het zien." Hij trad dus uit, maar zijn inzet bleef. "Het gaat om de wereld hier: daar kun je iets aan doen." Dus werd Joop Zijlstra lid van een politieke partij, het CDA, vanwege die C, zoals hij zegt. Vanaf 1976 was hij zeer betrokken bij en met het werk van het CDA. "Ik was tien jaar lang de conflictbemiddelaar in die partij. Het tegendeel van een onruststoker, zoals ik later wel genoemd werd. Maar ik was geen baantjesjager en dan wordt je bijna als vanzelf de tegenstander van de mensen die dat wél zijn."

Joop Zijlstra stond er pal voor de belangen van de kiezers, de inwoners van Eindhoven, de stad waar hij toen woonde en in de gemeenteraad zat. Hij kwam er in conflict met zijn partij toen hij in hun ogen té nadrukkelijk koos voor de belangen van de bevolking en een breuk was het gevolg. Zijlstra richtte zijn eigen lokale partij op en het CDA verloor de helft van haar zetels. "Boontje komt om zijn loontje", zegt hij terugkijken op die periode.

In 2002 kwam het echtpaar Joop en Mechel Zijlstra in Ellecom wonen. "Ik wilde het rustig aan doen, na die hectische jaren in Eindhoven. Maar het is hier in de gemeente Rheden mogelijk nog erger dan daar. Het begint er mee dat het gemeentebestuur niet luistert naar de mensen. Bovendien blijkt in de gemeente Rheden de adel toch nog aan de touwtjes te trekken. De invloed van de kasteelheren op het openbaar bestuur is groot en de burgemeester loopt ook nog eens met hen weg."

De privileges voor Middachten en Twickel (Hof te Dieren) zijn Zijlstra – hij is overtuigd republikein – een doorn in het oog. Hoe is het mogelijk dat je afkomst bepaalt hoe je behandeld wordt en niet je persoonlijkheid en kwaliteiten? Volgens Zijlstra zit geld altijd in het centrum van de macht. Een gelijk dat in zijn opinie wordt aangetoond door de momenteel volop in de belangstelling staande Franse econoom Thomas Piketty. Maar hij neemt het die mensen niet eens persoonlijk kwalijk. Zijlstra strijd tegen het systeem. "Ik wil die mensen geen kwaad doen. Ik heb niets tegen politici waar ik het niet mee eens ben. Maar ik heb wél problemen met het systeem waarin ze functioneren. Daar strijd ik tegen en dan ben ik nooit bang voor de consequenties", aldus de Ellecommer die er met een glimlach aan toevoegt: "Overal waar ik gewerkt heb, waren er botsingen. En dat kwam door mij. Ik weet dat, maar het hoort er bij. En of ik mij een Don Quichot voel? Nee. Ik strijd niet tegen windmolens die ik voor reuzen aan zie. Ik strijd tegen een systeem dat niet deugt. Daar maak ik me zorgen over. Daar vloeien alle zaken waar ik tegen ageer uit voort. Mijn ideaal is dat we onze eigen toekomst in handen hebben. Ook hoop ik dat er evolutie is en dat ik toch iets bereikt heb, mensen aan het denken heb gezet. Ze laten opkomen voor hun eigen en rechtvaardige belangen. En inderdaad, mensen zijn niet gelijk, maar wel gelijkwaardig."

Zoals in het begin van dit verhaal vermeld, is het leven van Joop Zijlstra beïnvloed door de Jezuïeten. Het verklaart veel. Hij zat bij hen op school en maakte vijftien jaar deel uit van die orde. De Jezuïeten worden omschreven als een orde waarvan de leden geen gezag aanvaarden (van een bisschop). En een algemeen aanvaard kenmerk van Jezuïeten is dat het vrijwel zonder uitzondering kritische intellectuelen zijn, die geen blad voor de mond nemen.
 

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.