Home / Spankeren / Spankeren pakt uit tijdens Monumentendag

Spankeren pakt uit tijdens Monumentendag

SPANKEREN – Zoals de laatste jaren gebruikelijk is, doet Spankeren ook dit jaar weer mee op Open Monumentendag, zaterdag 11 en zondag 12 september. Het thema van dit jaar is ‘De smaak van de 19e eeuw’. De Gelderse Toren, De Luchte en De Burgershoeve doen in Spankeren mee.

De Gelderse Toren is niet individueel te bezichtigen, maar alleen onder leiding van een gids. Die gids vertrekt vanaf De Luchte en de belangstellenden kunnen samen met hem per 19e eeuws vervoer, de paardentram, naar De Gelderse Toren rijden, waar De Gelderse Toren alleen van buiten bezichtigd kan worden. Beide dagen heeft De Luchte een 19e eeuws menu op de kaart staan. Geheel in de stijl van het thema van deze Open Monumentendag.

De Burgershoeve
Spankeren is al een heel oude nederzetting, dat getuigen de archeologische vondsten, die tijdens het archeologisch vooronderzoek in 2006 zijn gevonden. In een oude plaats kun je oude boerderijen verwachten. Boerderij De Burgershoeve is daar één van. Uit de muurankers in de achtergevel kun je opmaken dat de boerderij in 1792 gebouwd is. Maar er bestaat een kaart uit de 16e eeuw waar deze boerderij al op voorkomt. Waarschijnlijk is de boerderij in 1792 herbouwd na brand, bij de verbouwing in 1974 zijn sporen gevonden die daar op duiden.

In het jaar 1800 heeft Teunis Evert Burgers, als eerste van het geslacht Burgers, samen met zijn vrouw Maria Klaassen de boerderij gepacht. De boerderij hoorde tot 1905 bij het landgoed De Gelderse Toren en is daarna eigendom van de familie Burgers geworden en waarschijnlijk is toen ook de naam De Burgershoeve ingevoerd. Op dit moment woont de zesde generatie Burgers op deze boerderij.

In 1967 heeft de toenmalige Rijksdienst voor Monumentenzorg De Burgershoeve tot rijksmonument uitgeroepen. Dit gebeurde omdat sloop dreigde in verband met grootschalige bouwplannen in Spankeren. In 1974, toen de huidige bewoners de boerderijwoning betrokken, is de woning grondig gerenoveerd en aan de eisen van de tijd aangepast.
De boerderij is van het hallehuis type. Bij dit type zijn woon-, stal-, werk- en opslagruimten onder één dak gelegen. Nog heel mooi is de eiken gebintconstructie te zien. Thans is in het bedrijfsgedeelte de praktijk voor paardenosteopathie van de dochter des huizes Martine Burgers gehuisvest.
Boerderij De Burgershoeve is beide dagen geopend van 10.00 uur tot 17.00 uur. Op de deel is een tentoonstelling ingericht over de marke van Spankeren. Ook zullen er wat archiefstukken van de familie Burgers tentoongesteld worden.

De Geldersche Toren
Een beetje verscholen in de uiterwaarden van Spankeren ligt landgoed De Gelderse Toren. Door twee toegangswegen verbonden met de provinciale weg de N348. De lange oprijlaan is bijna een kilometer lang en omzoomd door oude eikenbomen. De laan is gericht op de toren van de Spankerense kerk.
Over de oorsprong van de toren gaan verschillende verhalen. Zo wordt er verteld dat de Romeinen hier al een wachttoren hadden van waaruit ze het verkeer over de vlakbij gelegen IJssel konden controleren. Historische gegevens hierover ontbreken echter. Bij de toegang van het voorplein staat een door de ANWB geplaatst bord met de tekst ‘De Gelderse Toren, oorspronkelijk 12e eeuwse wachttoren van de Graven van Zutphen, later van Gelre. Sinds 1535 woontoren, kelder ± 12e eeuw, parterre 1535, bovenbouw 1868’.
In 1868 besloot Alexander van Rhemen tot vergaande restauratie van De Toren, in feite tot bouw van een nieuwe woontoren op de oude fundering. Jan Brink Evers – aannemer-architect uit Ellecom – kreeg de opdracht en hij herbouwde de Gelderse Toren, naar de smaak van de 19e eeuw, in neogotische stijl. Bij de sloop bleek het oude gebouw toch degelijker dan verwacht en werd uiteindelijk besloten de benedenverdieping te laten zoals hij was.

De Gelderse Toren is niet vrij te bezichtigen. Beide dagen om 14.00 uur komt er bij Herberg De Luchte een gids, die over de historie van zowel De Luchte als van De Gelderse Toren vertelt. Na dit praatje is er 19e eeuws vervoer per paardentram naar De Gelderse Toren, waar rondgelopen kan worden en waar de gids nog het een en ander zal vertellen.

Herberg de Luchte
Al in de middeleeuwen liep er een weg tussen Arnhem en Zutphen, die in grote lijnen gelegen was op de zelfde plaats waar de weg nu ook ligt. Al sinds 1645 staat op de plaats van de huidige Herberg de Luchte een uitspanning, die eerst Lugt en daarna Logt en uiteindelijk Luchte genoemd werd. De herberg dankte zijn naam aan een lantaarn boven de ingang. In tijden dat er nog geen straatverlichting was, was dat al van verre te zien en een goede manier om reizigers op de aanwezigheid van een herberg te wijzen. De ingang heeft in de loop der jaren een andere plaats gekregen, maar de lantaarn is nog steeds te zien op de plaats waar ze altijd geweest is.

Gelegen op een strategische plaats aan de strategische weg van Arnhem naar Zutphen, was het een prima plek voor de vestiging van een uitspanning of herberg. Omstreeks 1820 werd de grindweg van Dieren naar Zutphen bestraat en omdat veel van het doorgaande verkeer toch al bij De Luchte stopte, was het logisch om hier ook een tolhuis te vestigen. Het tolhuis kwam recht tegenover De Luchte te staan. In 1880 werd de tol opgeheven en werd het tolhuis gesloopt.

Herberg De Luchte is beide dagen geopend vanaf 11.00 uur tot aan sluitingstijd. In De Luchte is een tentoonstelling ingericht met wat historische foto’s en prenten van zowel De Luchte als van De Gelderse Toren. Om de smaak van de 19e eeuw letterlijk te kunnen proeven kan Edwin Bos een 19e eeuws menu opdienen. Om 14.00 uur komt er een gids, die over de historie van zowel De Luchte als van De Gelderse Toren vertelt. Na dit praatje is er 19e eeuws vervoer per paardentram naar De Gelderse Toren, waar rondgelopen kan worden en waar de gids uitleg zal geven. Voor het vervoer per paardentram zal een kleine eigen bijdrage gevraagd worden.
 

Lees ook

Samen denken over kanaalzone

SPANKEREN – Paul Keulen, stagiair van GWW Ingenieurs in Dieren, doet onderzoek naar participatie van …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.