Home / De Steeg / Historisch onderzoek legt wortels landgoed Middachten bloot

Historisch onderzoek legt wortels landgoed Middachten bloot

DE STEEG – Landgoed Middachten in De Steeg heeft een nieuwe beheervisie. Aan de visie ging een tweejarig diepgravend historisch onderzoek vooraf. Landschapsarchitecten en historici van de Stichting Tot Behoud van Particuliere Historische Buitenplaatsen (PHB) doken in de archieven om de geschiedenis van het landgoed bloot te leggen.

De geschiedenis van het kasteel met zijn tuinen werd de afgelopen decennia al ontrafeld. Het omliggende landgoed was volgens Peter Verhoeff, landschapsarchitect van de Stichting PHB, nog nooit eerder historisch onderzocht. ¨Op veel oude prenten wordt juist ook het landschap rondom het kasteel afgebeeld. Het is opvallend hoe prachtig Middachten in het landschap is gesitueerd¨, zegt de landschapsarchitect enthousiast. Het onderzoeksgebied strekt zich uit vanaf de A348 tot aan de bosrand van de Veluwezoom en van de dorpsgrens van De Steeg tot aan de Eikenstraat in Ellecom. De nieuwe beheervisie die uit het onderzoek voortvloeide, kan een leidraad vormen bij toekomstige plannen. ¨Bovendien zijn er momenteel veel ontwikkelingen op het landgoed¨, vertelt Age Fennema, rentmeester van Middachten. Fennema doelt onder andere op de aanleg van een faunatunnel onder de A348 en de omvorming van enkele hoeven tot woningen op Oud-Middachten aan de Oversteeg. ¨Daarnaast zijn meerdere lanen op het landgoed aan het aftakelen. We hebben hiervoor meerdere herstelprojecten gepland¨, zegt de rentmeester. Deze projecten worden deels bekostigd met subsidie van het Rijk. Volgens Fennema komt de beheervisie van pas bij de aanvraag van dergelijke subsidies. ¨De overheid eist steeds vaker een onderbouwing van onze plannen op het landgoed.¨

De oudste kaart van Middachten die het onderzoeksteam van de Stichting PHB opdook, was een prent uit het midden van de zeventiende eeuw. Verhoeff: ¨Eigenlijk is het een kaart van Hof te Dieren, maar het landgoed Middachten is hier al op te zien.¨ Verhoeff wijst op een boerenweg, die onderaan de stuwwal van de Veluwezoom langs de dorpen van de gemeente Rheden loopt. Langs deze weg is kasteel Middachten rond 1350 gebouwd. Tussen de oprijlaan van Middachten en de Eikenstraat in Ellecom ligt nu nog steeds een deel van deze eeuwenoude boerenweg. Verhoeff legt uit dat er tussen 1650 en 1690 voor het eerst aan park- en tuinaanleg op het landgoed werd gedaan. ¨Op een schilderij hebben we ontdekt dat de Middachterallee toen van laanbomen is voorzien.¨ De periode tussen 1690 en 1770 was de meest vormende periode van landgoed Middachten. Verhoeff: ¨Er is in deze periode veel geïnvesteerd in het landschap.¨ Er werden steeds meer lanen op Middachten aangelegd en vanuit de boerderijen op het landgoed ontstonden routes voor het vee naar de stuwwal, ook wel veedriften genoemd. Verhoeff: ¨De Smidsallee, de oprijlaan voor het kasteel en de Eikenstraat zijn waarschijnlijk rechtgetrokken veedriften.¨ Tussen 1770 en 1905 waren er plannen om landgoed Middachten van een rechtlijnige barokstijl naar een ´speelsere´ landschapsstijl te transformeren. Het onderzoeksteam stuitte op een bijzonder archiefstuk. ¨We troffen een serie van acht parkontwerpen aan, waarop de landschapsstijl is ingetekend¨, vertelt Verhoeff. ¨Het plan is echter nooit uitgevoerd. Uiteindelijk is alleen de binnentuin van het kasteel in deze landschapsstijl veranderd, de rest van het landgoed bleef onveranderd.¨

Aan het begin van de twintigste eeuw nam de familie Bentinck haar intrek in het kasteel. De familie onderwierp de kasteeltuin aan een grondige restauratie. De barokstijl raakte in deze tijd weer in de mode en ook Middachten zou weer teruggaan naar de strakke Franse aanleg. De Bentincks lieten de mooiste bomen uit de landschapsstijl echter staan. Verhoeff noemt deze periode de glorietijd van het tuinencomplex van Middachten. ¨Gebouwen op het landgoed werden gemoderniseerd en ook kwamen er dienstwoningen bij.¨ In de tweede helft van de twintigste eeuw komt er echter een einde aan de glorietijd van het landgoed. ¨We zien een verschraling van de tuinaanleg. Ook de bouw van de snelweg heeft de omgeving rond het kasteel aangetast. Sinds de jaren tachtig krijgt het landgoed echter weer volop aandacht.¨ De nieuwe beheervisie moet ervoor zorgen dat deze aandacht ook in de toekomst is gewaarborgd. ¨We weten nu veel meer over de geschiedenis en daardoor ook wat belangrijk is¨, zegt Verhoeff. ¨Het behoud van ´het monument´ Middachten moet centraal staan, maar het moet geen museum worden. Het moet een levend landgoed met een samenspel van nut en sier zijn, zoals de prachtige oprijlaan naar het kasteel.¨

Bijschrift afbeelding: Een kaart uit het ‘Kaartenboek van Middachten’ van B. Elshof uit 1729
 

Lees ook

Het heeft Zijne Majesteit behaagd …

Het heeft Zijne Majesteit behaagd … Met die woorden hebben donderdagmorgen weer vele burgemeesters in …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.